ابتکار جاده ابریشم نوین چین؛ فرصتها و تهدیدها برای ایران، پاکستان و قزاقستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
2 استاد گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
doi
10.22126/ipes.2019.1189چکیده
ابتکار یک کمربند – یک جاده چین مهم ترین مگاپروژه اقتصاد سیاسی بینالمللی در شرایط کنونی است. چین با این طرح، اهداف بزرگی را در زمینه رشد اقتصادی، به خصوص امنیت انرژی، گسترش حوزة نفوذ و تأثیرگذاری در مناطق مختلف، دسترسی به بازارهای جهانی و نیز ایجاد راههای ارتباطی و حملونقل مقرون به صرفهتر دنبال میکند. این ایده به دنبال تسهیل و تأمین انتقال انرژی، کالا و نزدیکگردانیدن نقاط مختلف کرة خاکی به سوی کشور چین است. مقاله حاضر معطوف به تبیین فرصتها و چالشهای همکاری ایران، پاکستان، قزاقستان و چین در قالب این ابتکار با اتکا به روشهای کیفی پژوهش همچون مشاهده و تحلیل اسناد است. در این راستا پرسش اصلی تحقیق اینگونه مطرح میشود که ابتکار جاده ابریشم نوین به مثابه راهبرد سیاست خارجی چین چه فرصتها و چالشهایی برای ایران، پاکستان و قزاقستان به وجود آورده است؟ در پاسخ باید گفت که ابتکار جاده ابریشم به واسطه قدرتیابی سیاسی- اقتصادی چین در عرصه بینالمللی در بخش اقتصادی موجب توسعه و تعمیق روابط تجاری اقتصادی کشورها با یکدیگر، بهرهمندی ایران، پاکستان و قزاقستان از این ابتکار بهعنوان فرصتی برای ارتقای جایگاه در اقتصادی جهانی، ایجاد مسیرهای مختلف خشکی و دریایی و متنوعسازی مبادی واردات انرژی، تأمین، تسهیل و افزایش امنیت انتقال انرژی برای عرضهکنندگان و مصرف کنندگان در جهت تأمین منافع متقابل شده است. در بخش سیاسی، ظرفیتسازی برای برتری منطقهای، تعامل همزمان با شرق و غرب، تلاش برای ایجاد ثبات در کشورهای مستعد ناامنی و افزایش آزادی عمل در صحنه بینالمللی را برای این سه کشور به وجود آورده است. در ذیل چالشها محورهایی همانند تفوق چین بر ساختار ژئواکونومی کشورهای ایران، پاکستان و قزاقستان و تشدید رقابت روسیه، هند، آمریکا در منطقه را نیز به همراه داشته است.
