بررسی جرمانگاری اکوساید در حقوق کیفری بین الملل: صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی و الزامات تدوین قوانین ملی
نویسندگان
1 استادیار حقوق بین الملل عمومی، گروه حقوق، دانشگاه جیهان، سلیمانیه، کردستان، عراق.
2 گروه حقوق، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
3 گروه حقوق، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22034/jgeoq.2025.532556.4294چکیده
اکوساید، تخریب گسترده، طولانیمدت و شدید محیطزیست است که بقای اکوسیستمها و گونههای زیستی را تهدید میکند و جرمانگاری آن بهعنوان یک جرم بینالمللی ضرورت تضمین عدالت زیست محیطی در سطح جهانی را بیش از پیش نمایان میسازد. از اینرو،تدوین یک چارچوب حقوقی جامع برای مقابله با اکوساید در سطوح ملی و بین المللی از اهمیت بسزایی برخوردار است. این پژوهش با هدف تحلیل مبانی نظری و حقوقی جرمانگاری اکوساید در حقوق کیفری بینالمللی و چالشهای حقوقی و اجرایی آن و همچنین ارائه راهکارهای حقوقی برای ارتقاء حمایت کیفری از محیطزیست، به رشته تحریر درآمده است. فرضیه اصلی بر آن است که تدوین و پذیرش یک رژیم حقوقی جامع و کارآمد در سطح ملی و بینالمللی، با رفع موانع موجود و تقویت همکاریهای فراملی، نقش حیاتی در پیشگیری و مقابله با تخریبهای زیستمحیطی و تحقق عدالت زیستمحیطی ایفا خواهد کرد. نتایج حاصل از این پژوهش توصیفی-تحلیلی، نشان میدهدکه علیرغم افزایش بحرانهای زیستمحیطی نیاز مبرم به حمایت کیفری، جرمانگاری اکوساید با موانعی جدی نظیر تعارض منافع اقتصادی، مقاومت دولتها، پیچیدگی اثبات عناصر جرم (بهویژه عنصر روانی) و فقدان اجماع جهانی مواجه است. با اینحال، تلاشهای ملی در کشورهایی چون روسیه، ویتنام و ارمنستان برای جرمانگاری اکوساید و همچنین مساعی بینالمللی برای اصلاح اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی و تدوین کنوانسیون مستقل با تعریف دقیق و معیارهای علمی برای گستردگی و شدت تخریب، افقهای جدیدی را برای مسئولیتپذیری در قبال محیطزیست خواهد گشود.