فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی عمیق کارکردهای تربیتی نظارت همگانی (امر به معروف و نهی از منکر) از منظر نهج‌البلاغه انجام شده است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سوالات کلیدی است: 1- بینش نهج‌البلاغه درباره نظارت همگانی چیست؟ 2- کارکردهای تربیتی نظارت همگانی کدامند؟ 3- چه موانعی بر سر راه اجرای موفق نظارت همگانی وجود دارد؟ نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نظارت همگانی در نهج‌البلاغه فراتر از یک وظیفه فردی، یک جهاد مستمر و کنشی قلبی است که ریشه در ایمان و اخلاق دارد. کارکردهای تربیتی نظارت همگانی به دو دسته کلی مادی و معنوی تقسیم می‌شود. در حوزه مادی، این فریضه به پیشگیری از جرم، بهبود محیط زندگی و افزایش امنیت و آرامش کمک می‌کند. در سطح معنوی نیز به تقویت ایمان، تعلیم نفس و رشد شخصیت فردی می‌انجامد. همچنین، نظارت همگانی در تقویت خیر جمعی، تقویت عدالت اجتماعی نقش بسزایی دارد. با این حال، اجرای موفق نظارت همگانی با چالش‌هایی همچون عدم آگاهی، روش‌های نادرست، مقاومت مخاطبان، مشکلات اقتصادی و ناکارآمدی ساختارهای اجتماعی روبرو است. برای رفع این موانع، پیشنهاداتی همچون ترویج فرهنگ نقدپذیری، آموزش مهارت‌های ارتباطی، تقویت ساختارهای حمایتی و همکاری بین‌بخشی ارائه شده است. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که نظارت همگانی یک ابزار قدرتمند برای اصلاح جامعه و ارتقای سطح زندگی افراد است. با شناخت دقیق کارکردها و موانع اجرای این فریضه، می‌توان به سمت ایجاد جامعه‌ای سالم‌تر و پویاتر حرکت کرد.