فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ضرب­المثل­های فارسی به عنوان یکی ازگونه­های ادبیات عامه، نمایانگر گرایش­های فکری و فرهنگی مردم به موضوع صلح و خشونت­پرهیزی است. با در نظر گرفتن اهمیت بازخوانی فرهنگ به منظور شناخت ظرفیت‌های فرهنگی مرتبط با صلح، همزیستی، کاهش تقابل‌ و تعارضات اجتماعی، دراین پژوهش مصادیق مدارای اجتماعی در ضرب­المثل­های فارسی که شامل مدارای دینی، مدارای رفتاری، مدارای منفعل و مدارای عمومی است استخراج، طبقه‌بندی و با تکیه بر مفهوم گفتمان ارنستو لاکلا و شانتال موفه بخشی از الگوی اندیشگی حاکم بر این ضرب­المثل­ها نشان داده ­و به شناسایی منابع قدرت و عوامل تأثیرگذار بر بازنمایی سطح مدارای اجتماعی پرداخته شده است. یافته‌های تحقیق بر اساس دسته­بندی مؤلفه­های مدارای اجتماعی از دیدگاه پیتر کینگ ارائه و به روش تحلیل گفتمان به تأثیر گفتمان‌های دینی، گفتمان فردگرایی و گفتمان صلح در یکی از مؤلفه­های اخلاق عمومی یعنی مدارای اجتماعی پرداخته شده است. براساس نتایج بدست آمده، گفتمان صلح و دال­های مربوط به گرایش­های بشردوستانه با بیشترین بسامد نمایانگر مدارای اجتماعی در ضرب­المثل­های فارسی مورد مطالعه بوده­اند.  کلید واژه‌ها: ضرب‌المثل، مدارای اجتماعی، تحلیل گفتمان، لاکلا، موفه.