اصول گفتگوی تربیتی در قرآن کریم (مطالعه موردی سوره قصص)

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره). ایران . تهران

2 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22034/iued.2024.2030231.2628
چکیده

تربیت انسان یکی از مهم‌ترین وظایف بشر و از جمله رسالت‌های اصلی انبیای الهی بوده است. در این میان، گفت‌وگوی تربیتی به‌عنوان ابزاری کارآمد، نقشی اساسی در فرایند تربیت ایفا می‌کند. در این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی و تبیین اصول گفت‌وگوی تربیتی بر اساس آموزه‌های سوره قصص پرداخته می‌شود تا از این طریق نقش فطرت در گفت‌وگوی تربیتی مؤثر تبیین گردد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که گفت‌وگوی تربیتی در سوره قصص فرایندی هدفمند و دوسویه بین مربی و متربی است که بر پایه هشت اصل: واقع‌گرایی، بصیرت‌افزایی، توانمندسازی متربی از طریق مشارکت فعال، درک انگیزه متربی، خود کنترلی، رعایت اصول اخلاقی، ارائه برهان و مواجهه منطقی، و جلب اعتماد متربی بنا شده که همگی با فطرت انسانی سازگاری دارند و بر اصل محوری توجه به خدا و ترس از او معطوف هستند. این اصول با ایجاد همدلی و درک متقابل، تفکر انتقادی و رشد شخصی، مسئولیت‌پذیری، پایبندی به اصول، انتخاب آگاهانه، آزادی بیان و ابراز عقیده، موجب شکل‌گیری هویت فرد و رشد استعدادهای فطری او می‌شوند.