بررسی و تحلیل استعاره در دیوان شاپورتهرانی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 دانشجویدکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان وبلوچستان
3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان بلوچستان
doi
10.22111/jsr.2017.3913چکیده
استعاره که صورت فشرده و خلاصة تشبیهاست، یکی از شگردهای خیالانگیز بیان در زبان ادب است. شاعران سبک هندی به دلیل ایجاز و ابهامی که در ساختار استعاره وجود دارد، توجه زیادی بهآن داشتهاند. شاپورتهرانی یکیاز شاعران سبک هندی در قرن یازدهم است، که در ارائة مضامین مورد نظرش رویکرد زیادی به استعاره داشته، آنگونه که در مجموع 2166 بار از استعاره بهره برده است. از این تعداد 1613 مورد استعاره مکنیه از نوع تشخیص هستند، که تأثیر زیادی در خیالانگیزی وپویایی تصاویراستعاری داشتهاست.این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی جنبههای مختلف استعاره وجایگاه آن درشعرشاپور تهرانی میپردازد. بایدگفت شاعر تمایل زیادی به آرایش استعاره از طریق همراه کردن آن با دیگر شگردهای خیالانگیز بلاغی از جمله تشبیه، کنایه، ایهام، استخدام و اغراق داشتهاست. ارزش تصاویر استعاری در شعر وی بیشتر آنجاست که توانسته در موارد متعددی معانیمجازی واژهها راگسترش داده، استعارههای تازهای را ازجمله با به کاربردن استعارههای ترکیبی وارد شعرفارسی کند. از ویژگیهایسبکی وی درکاربرد استعاره پیوند دادن استعاره با استثنای منقطع است. هر چند شاعر در موارد زیادی استعاره را به استعاره تشبیه کرده، گاه حتی بنای بیت را براستعاره میگذارد، اما این شیوه سبب تزاحم و ابهام چندانی در تصاویر نشده است.