مکانیابی فرودگاه نظامی از منظر دفاع غیرعامل با استفاده از روش AHP (نمونه موردی شهرستان جلفا)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

doi
10.22034/ispdrc.2023.2015959.1067
چکیده

مکان‌یابی به‌عنوان بستری مناسب جهت فراهم­سازی زمینه دستیابی به اهداف و مقاصد پدافند غیرعامل از اهمیت بسزایی برخوردار است. مکان‌یابی نادرست فرودگاه­ها باعث ورود صدمات جانی و مالی فراوانی در زمان جنگ و حتی صلح می­گردد و نکته مهم دیگر ضرورت مکان‌یابی فرودگاه نظامی با رویکرد چندمنظورگی است یعنی در زمان صلح جهت حمل‌ونقل مسافر و کالاها و در زمان جنگ به‌عنوان انبار کالاها و مهمات ضروری کاربرد داشته باشد. هدف اصلی این تحقیق، دستیابی به یک مدل مکان‌یابی فرودگاه و ارزیابی شاخص‌های دخیل در آن با استفاده از یک روش علمی و در نهایت انتخاب بهترین مکان برای احداث فرودگاه نظامی در شهرستان جلفا می­باشد. نوع تحقیق کاربردی و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و ابزارهای گردآوری اطلاعات مطالعات اسنادی و مصاحبه با نخبگان و کارشناسان و پرسشنامه می­باشد که با استفاده از نمونه­گیری هدفمند 50 کارشناس به­عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات، تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در نرم‌افزار Expert Choice می‌باشد. نتایج حاصل از تحقیق نشان می­دهد که پهنه اول از میان این کلاس­ها عمدتاً در قسمتی از نیمه شرقی و مرکزی محدوده مورد مطالعه قرار گرفته­ برای احداث فرودگاه نظامی غیر قابل قبول شناخته شده و عمده‌ترین علت آن وجود گسل‌های منطقه در این محدوده و نزدیکی به رودخانه مرزی ارس می­باشد. پهنه­های چهارم و پنجم با مطلوبیت مناسب و کاملاً مناسب جهت احداث فرودگاه نظامی که عمدتاً در بخش­هایی از نیمه غربی و به‌طور اخص شمال­غربی محدوده واقع شده و پهنه­های مذکور با توجه به عواملی از قبیل دوری از گسل­های منطقه و رود ارس و وجود شیب مناسب و دسترسی و حریم مناسب با نواحی سکونتگاهی و مطابقت داشتن نواحی بر اساس معیارهای هوانوردی، فیزیکی، اقتصادی و زیست‌محیطی و اصول پدافند غیرعامل به‌عنوان مناسب­ترین مکان‌ها جهت احداث فرودگاه نظامی در شهرستان جلفا پیشنهاد می­شوند.