بررسی کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی پسته‏کاران شهرستان سیرجان

doi
10.30490/aead.2015.58951
چکیده

از آنجا که پسته عمده‏ترین محصول صادراتی بخش کشاورزی ایران به‏شمار می‏آید، تولید آن به لحاظ اقتصادی مهم است. بر همین اساس، بررسی کارایی فنی این محصول عاملی بسیار مهم و تأثیر‏گذار در افزایش تولید و عملکرد است. هدف از انجام این تحقیق نیز تعیین انواع کارایی و عوامل مؤثر بر کارایی فنی پسته‏کاران شهرستان سیرجان به عنوان یکی از نقاط مهم‏تولید پسته کشور است. به این‌ منظور، با استفاده از روش نمونه‏گیری خوشه‏ای دومرحله‏ای، 197 پسته‏کار در شهرستان سیرجان انتخاب شدند. اطلاعات لازم از طریق پرسش‏نامه برای سال‏های 1388 و 1389 جمع‏آوری شد. سپس با استفاده از روش تحلیل مرزی تصادفی، میانگین انواع کارایی و عوامل مؤثر بر کارایی فنی این محصول محاسبه شد. نتایج نشان داد میانگین کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی پسته‏کاران به ترتیب 88/71 درصد، 62/53 درصد و 11/38 درصد است و بین متغیرهای آب، کود دامی، سم، نیروی کار، ماشین آلات و سطح زیرکشت با میزان تولید رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. در برآورد عدم کارایی فنی نیز بین سن و میزان تحصیلات کشاورزان با عدم کارایی فنی رابطه معکوس و معناداری مشاهده شد؛ لذا افزایش کارایی با برگزاری دوره‌های آموزشی و ترویجی در زمینه کاربرد درست و بهینه نهاده-های تولیدی و نیز اعمال مدیریت مناسب و استفاده مؤثرتر از تکنولوژی پیشنهاد می‏شود. طبقه بندی C‏31 :JEL Q19 ,H21 ,D24 ,