مردم‌شناسی فرهنگی قوم بلوچ؛ تأملی فرهنگی- تاریخی بر برخی از سنت‌های قوم بلوچ

نویسندگان

1 دکترای جامعه شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار گروه تاریخ و مردم شناسی دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایرانشهر، ایران

doi
چکیده

مطالعات و پژوهش‌های مردم‌شناختی باید کلیه جوانب جامعه از قبیل فرهنگ، اقتصاد، سیاست، دین، آداب و رسوم، اقتصاد و معیشت و نیز نحوه درآمد و... آن را مورد بررسی قرار دهد. پژوهش حاضر در همین راستا و با هدف مطالعه مردم‌شناختی فرهنگی قوم بلوچ؛ تأملی فرهنگی- تاریخی بر برخی از سنت‌های قوم بلوچ انجام شده است. در مردم‌شناسی روش‌های مختلفی وجود دارد که یکی از این روش‌ها، روش مردم‌نگاری و مشاهده مشارکتی است. یکی از جدیدترین روش‌های مردم‌نگاری، خودمردم‌نگاری است. در پژوهش حاضر از روش خودمردم‌نگاری و نیز روش‌های اسنادی و کتابخانه‌ای برای فهم و مطالعه روایت‌های تاریخی از این سنت‌های فرهنگی و قومی استفاده شده است. در این پژوهش به بررسی و مطالعه سنت‌های فرهنگی همچون کول (قول)، کَسَم (سوگند)، بید یا بئر (انتقام)، پَتّر، زهًم و کَپُن یا کارچ و کپن (شمشیر و کفن)، میار جَلّی، حَشَر و مدد و بِجّار پرداخته شده است. بر اساس یافته‌های پژوهش و وجود سنت‌های فرهنگی همچون بجار، حشر و مدد و... می‌توان گفت که جامعه بلوچستان از نظر تعاون و همیاری از ظرفیت‌های بالایی برخوردار بوده است. وجود سنت‌هایی همچون پتر، کارچ و کپن و کول حاکی از ظرفیت‌های جامعه بلوچستان در مدیریت و کنترل جرائم و مسائل حقوقی است و وجود این سنت‌ها در جامعه بلوچستان مانعی در برابر گسترش ناامنی و درگیری در جامعه بوده‌ است.