فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهر هوشمند یک سطحی از توسعه یافتگی است که در آن فناوری های مختلف در زیرساخت های شهری برای بهبود ارایه خدمات استفاده می شوند. برای ارزیابی میزان موفقیت هوشمندسازی شهرها و نیز شناسایی چالش­ها و فرصت­ها، چندین مدل­ مرجع ارزیابی شهر هوشمند معرفی شده ­اند که هر یک تعدادی شاخص برای ارزیابی معرفی ­می­نماید. در این تحقیق مدل گیفینگر انتخاب شده است که نسبت به سایر مدل­های مرجع دارای ابعاد و شاخص­های کاملی­تری است و ابعاد مختلف شهرهوشمند مانند دولت هوشمند، مردم هوشمند، محیط هوشمند، اقتصاد هوشمند، زندگی هوشمند و حمل و نقل هوشمند را در نظر گرفته است. بنابراین بر اساس ویژگی های هر شهر، نیاز است که مدل هوشمندی آن شهر تدوین و بر اساس شاخص های آن میزان هوشمندی شهر ارزیابی گردد. با توجه به فقدان مدل زیرساخت برای هوشمند سازی شهر تبریز، هدف این مقاله، ابتدا ارائه یک مدل شهر هوشمند برای شهر تبریز، سپس ارزیابی قابلیت­های آن بر اساس شاخص­های در دسترس و در نهایت ارایه برخی پیشنهادها برای بهبود میزان هوشمندی شهر تبریز است. به این منظور با بررسی مدل­های مرجع شهر هوشمند، شاخص­ های متناسب با مشخصه­ های شهر تبریز استخراج و در قالب یک مدل ارائه می­شود. در مرحله بعد، برای برخی شاخص­هایی که امکان جمع­ آوری داده برای آن فراهم بوده است، داده مورد نظر از سازمان­ها به روش مصاحبه، مشاهده و بررسی منابع مرتبط جمع­ آوری و بعد از تحلیل آنها، مقادیر کیفی برای شهر تبریز استنتاج شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده ها ترکیبی از داده های کیفی و کمی است که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. بررسی مقادیر شاخص­ ها برای شهر تبریز نشان می دهد که شاخص های مربوط به دولت هوشمند نسبت به سایر ابعاد دارای وضعیت بهتری هستند در رتبه بعدی، شاخص های مربوط به حمل و نقل هوشمند قرار گرفته اند. تحلیل کیفی داده ها نیز نشان می دهد شهر تبریز یکی از شهرهای در حال توسعه در حوزه سیستم­های هوشمند شهری است. اما مشکلات ناشی از فقدان سیستم­های موثر ارتباطی به عنوان بستر توسعه شهر هوشمند و نیز عدم برنامه­ ریزی کلان و هماهنگ در سطح مدیریت شهری، باعث کندی توسعه شهر تبریز به عنوان شهر هوشمند شده است. همچنین، با بررسی و مقایسه شهر تبریز با شهرهایی که به عنوان شهر هوشمند شناخته می­ شوند، پیشنهادهایی برای توسعه آن ارائه شده است.