تبیین مؤلفههای مؤثر در تجربه خرید خانوادگی و معماری مجتمعهای تجاری دوستدار خانواده
نویسندگان
1 دانشجو دکتری گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد گروه معماری، دانشگاه هنر، تهران، ایران
doi
چکیده
خانواده، بنیادیترین و اصلیترین واحد اجتماعی است. توجه به خانواده و رفع نیازهای اعضای آن در بالاترین سطوح، به ویژه نیاز به فراغت، از مظاهر فرهنگ ایرانی و اسلامی است که باعث پرورش افرادی سالم برای نسلهای آتی میشود. امروزه مجتمعهای تجاری، تجلی تحولات فرهنگی و رفتاری در حوزه مصرف و فراغت محسوب میشوند. این مراکز در شهرهای بزرگ کشور، با پذیرش عملکردهای اجتماعی، فرهنگی و تفریحی علاوه بر کارکرد اقتصادی، به فضاهایی با کاربری مختلط و متنوع تبدیل شدند و در رقابت با یکدیگر در تلاش هستند تا پذیرای گروههای متنوع جامعه نظیر زنان و جوانان و مناسب برای همه افراد خانواده گردند. از این رو، توجه به گونهای از گذران فراغت خانوادهها که خاص زندگی شهری و مدرن است، یعنی بازدید و استفاده از امکانات تجمیعشده در مجتمعهای تجاری و پژوهش درباره مؤلفههایی از معماری مجتمعهای تجاری که این مراکز را به فضاهای دوستدار خانواده تبدیل میکند، هدف اصلی این پژوهش است. روش پژوهش، نظریهپردازی دادهبنیاد با رهیافت نظاممند استراوس و کوربین است. دادهها از طریق انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته با 57 مراجعهکننده به برخی مجتمعهای تجاری منتخب و تحلیل الگوهای رفتاری استفادهکنندگان از این مراکز در حوزههای خرید، سرگرمی و فراغت به دست آمده است. یافتههای این پژوهش در قالب مقولههای به دستآمده از تحلیل مصاحبهها، در 6 حوزه اصلی یعنی مقوله محوری، شرایط علّی، راهبردها، زمینه، شرایط مداخلهگر و پیامدها طبقهبندی شدهاند. نتایج این پژوهش نشان میدهد با انتخاب تجربه خرید خانوادگی به عنوان مقوله محوری، میتوان پیامدهای تجربه خرید خانوادگی در دو حوزه خانواده و مجتمع تجاری را در شهر تهران به دست آورد. همچنین مؤلفههای مؤثر در معماری مجتمعهای تجاری دوستدار خانواده از دیگر نتایج پژوهش حاضر است که بیشتر در بخش شرایط علّی و از پیشنیازهای تجربه خرید خانوادگی قرار میگیرد.
