نقوش صخرهای نویافته نَرگِسِه شهرستان چگنی، استان لرستان
نویسندگان
1 استادیار گروه باستانشناسی دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
doi
چکیده
لرستان از استانهای واقع در غرب ایران است که در منطقه طبیعی-فرهنگی زاگرس مرکزی قرار گرفته است. این استان به دلایل مختلف از جمله شرایط زیستمحیطی و پتانسیلهای بالای معیشتی، از دیرباز مورد توجه و اسکان جوامع بشری بوده است. یکی از بااهمیتترین شواهد ردپای انسان در پهنه سرزمین لرستان نقوش صخرهای آن است. در جریان بررسی باستانشناسی شهرستان چگنی در سال 1395 به منظور ثبت آثار باستانی شهرستان چگنی، مجموعهای نقاشی و نقشکنده صخرهای شناسایی شد. این نقوش بر روی دیواره یک پناهگاه صخرهای و صخرههای پیرامون آن در ضلع شمالی روستای نرگسه از توابع شهرستان چگنی ایجاد شدهاند. مجموعه مورد بحث، ترکیبی از رنگیننگارهها و نگارکندها هستند که رنگیننگارهها با دو رنگ قرمز (اخرایی) و سیاه ایجاد شدهاند که از این نظر با نقاشیهای صخرهای معرفی شده در غارهای میرملاس و هومیان در شهرستان کوهدشت و دوشه در شهرستان چگنی قابلمقایسه هستند. نگارکندها هم به دو شکل کنده شدن بر سطح صخرهها و ایجاد خطوط به صورت خراشیده ایجاد شدهاند. موضوع اصلی این نقوش صحنه شکار حیوانات وحشی بومی منطقه همچون بز کوهی توسط انسان با سلاح گرز و احتمالاً نیزه با همراهی و کمک سگ است. انسان در این میان در دو حالت پیاده و سواره نقش شده است. با بررسی این مجموعه متنوع از نقوش صخرهای و تکیه بر اطلاعات مردمشناسی از مردم لرستان، نگارنده معتقد است به تصویر کشیدن صحنه شکار بز کوهی توسط انسان دلیلی بر اهمیت جانوران شکاری در سبد غذایی آنها و جایگاه اجتماعی برتر و اسطورهای افراد و شکارچیانی است که دارای مهارت و توانایی در امر شکار هستند.
