بازی کودکان و آثار تربیتی آن از نگاه روایات و تحقیقات علمی؛ مطالعۀ موردی خاک‌بازی

نویسندگان

1 استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام(نویسنده مسئول).

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ایلام

3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه ایلام

doi
10.22034/iued.2024.2015456.2537
چکیده

بازی‌های کودکانه، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت کودکان و تربیت صحیح آنان دارد. یکی از بازی‌هایی که توجه خاصی به آن از سوی آموزه‌های اسلامی و تحقیقات نوین علمی شده، خاک‌بازی کودکان است. خاک به‌عنوان مادۀ اولیۀ خلقت بشر در قرآن کریم مورد توجه قرار گرفته است و در روایات بسیاری، به خاک‌بازی کودکان و اهمیت آن در زندگی آنان اشاره شده است؛ همچنان که دانشمندان و روانشناسان متعددی به انجام این بازی توسط کودکان تأکید کرده‌اند. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی آثار تربیتی خاک‌بازی بر روی کودکان از نگاه روایات اسلامی و تحقیقات علمی با به‌کارگیری روش توصیفی تحلیلی است. این پژوهش، آثار و فواید خاک‌بازی در تربیت کودکان را از منظر دو منبع مذکور، بیان کرده است که اهمّ آنها عبارتند از: 1- پایین بودن هزینه‌ها در عین ایجاد سرگرمی فراوان؛ 2- افزایش خلاقیت کودکان و شکوفایی استعداد آنان؛ 3- رشد توانایی‌های ادراکی- حرکتی کودکان؛ 4- ایجاد حس توجه به ارزش‌های فرهنگی در کودکان؛ 5- درمان پرخاشگری و خشونت و تخلیۀ هیجانات زیان‌آور کودکان؛ 6- تقویت حس استقلال و افزایش اعتماد به نفس کودکان؛ 7- جلوگیری از حواس‌پرتی و تقویت نیروی تمرکز در کودکان. البته در خاک‌بازی باید به نوع خاک مورد استفاده توجه کرد و از قرار دادن کودک در معرض تماس با خاک‌های نامناسب و زیان‌آور پرهیز کرد.