راهکارهای تقویت کرامت نفس از منظر آیات و روایات با کار بست روش تحلیل مضمون
نویسندگان
1 استاد دانشگاه اصفهان گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
2 موسسه آموزش عالی تفسیر
3 دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم دانشکده تهران(نویسنده مسئول)
doi
10.22034/iued.2024.2010043.2498چکیده
کرامت نفس به معنای احساس ارزشمندی و پرهیز از مهانت نفس از اساسیترین موضوعات انسانشناسی است. با توجه به گستره ویژگی کرامت نفس و تأثیرات تربیتی آن در ابعاد مختلف، شناخت راهکارهای تقویت کرامت نفس و ارائه الگو از منابع اسلامی لازم به نظر میرسد. تحقیق تحلیلی توصیفی حاضر با استفاده از روش تحلیل مضمون به تحلیل گزارههای آیات و روایات پرداخته است. حاصل این بررسی، استخراج 31 آیه قرآن و 183 روایت با مضمون کرامت نفس است که بعد از کدگذاریهای اولیه، مضامین در ده ساحت سازمان داده شد و بعد از بازبینی و کنترل همخوانی مضامین با کدهای استخراج شده، سه مضمون فراگیر بینشی، رفتاری و تربیتی حاصل شد که هر کدام متشکل از راهکارهای کلیدی هستند. به نظر می رسد خودشناسی و خداشناسی از عوامل مؤثر بر اصلاح بینشها و راهکارهای رفتاری بر مدار ارتباط مؤثر با خود، خداوند و خلق است که رابطهای دوطرفه با راهکارهای بینشی را نشان میدهد. همچنین مضامین سازمان دهنده تکریم، الگوگیری و همنشینی، نمودی از راهکارهای تربیتی است که تحقق آنها گرایش به راهکارهای دیگر را افزایش میدهد