مطالعۀ جایگاه سگ در هنر صخره ای زاگرس میانی
نویسندگان
1 دکتری باستان شناسی، گرایش دوران تاریخی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی دکترای باستان شناسی، گرایش دوران پیش از تاریخ، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
سگ در صحنهها و وضعیتهای مختلف در هنر صخرهای زاگرس میانی نقش شده است. هنر صخرهای بازگوکنندۀ ذهنیت نیاکان ما درباره پدیدههای مختلف و نمایشی از شیوۀ زندگی آنها است. بنابراین با توجه به نقوش متنوع سگ، این جانور نیز از اهمیت بارزی در زندگی مردم گذشته برخودار بوده که در سنگنگارهها و رنگیننگارههای بیشتر محوطههای زاگرس میانی نقش شده است. سؤالات اصلی پژوهش حاضر این است که بر پایۀ نقش سگ در هنر صخرهای زاگرس میانی، این جانور در جوامع باستان، چه جایگاه و ارزشی داشته و اکثراً نقش سگ در کدام صحنهها و موضوعات تصویر شده است؟ دادههای این پژوهش با شیوه میدانی و کتابخانهای گردآوری شده و با روش توصیفی_تحلیلی مطالعه شدهاند. برآیند نشان میدهد که سگ به صورت تکنگاره، متقارن، گروهی، در مقابل گرگ، با جانوران دیگر، در کنار انسان، در صحنههای شکار و مراسم آیینی نقش شده است و این نقوش علاوه بر اینکه ویژگی درندهخویی سگ را نشان میدهند، بیانگر این هستند که این جانور باعث بهبود شرایط زندگی انسان شده است. به گونهای که سگ با شرکت در شکار و حفاظت از دام، وضعیت معیشتی انسان را بهتر کرده و همواره در موقعیتهای مختلف یار انسان بوده و در برابر هر تهدیدی از صاحبش مراقبت میکرده است، به صورتی که بعد از مرگ انسان نیز این وظایف ادامه داشته است.
