فرآیندِ گفتمانسازی مقامِ شاکر در قرآن کریم براساس سیر خطی نزول
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی علوم قرآن و حدیث دانشگاه حکیم سبزواری.
2 استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
doi
10.22034/iued.2024.2014924.2531چکیده
شکر یکی از مفاهیم بنیادی فرهنگ وحیانی است و رابطه نزدیکی با آیینها و مناسک عبادی دارد. این مفهوم دوسویه بوده و در ارتباط با خداوند متعال و بشر معنا پیدا میکند؛ هم از طرف خدا نسبت به بندگان و هم شکر انسان از خداوند و سایر انسانهاست، البته منعم حقیقی و ازلی خداوند است که انسان و تمامی مخلوقات بایستی آنگونه که شایسته است، شاکر نعمتهای الهی باشند. بازشناسی سیر مفهومی ماده مذکور به صورت اسم فاعل، نوع نگاه خداوند و مدل کاربست عملیاتی مفهوم شکر را در زندگی جهتِ داشتن زیست مؤمنانه به تصویر می-کشد. پژوهش حاضر با ابزار گردآوری کتابخانهای اسنادی و روش توصیفی تحلیلی با سطح تحلیل محتوا به دنبال پاسخ به این سوالات است: مفهوم شکر در سیر خطی نزول چه تحولاتی را نشان میدهد؟ و گام بندی مراحل شکر چه مدل مفهومی متناظر با بافت نزول ارائه میدهد؟ یافتههای پژوهش حاکی از آن است که شکر به عنوان یک مفهوم مثبت با موانع آن آغاز شده و در ادامه با ارائه الگو و اصلاح خانواده در مرحله مقدماتی آموزش داده میشود و در مرحله متوسط با تبیین اهمیت و ضرورت شکرگزاری، جایگاه آن در زندگی انسان تثبیت شده و در نهایت با اتمام حجت، انتخاب شاکر بودن به خود انسان واگذار شده و بی نیازی خداوند را در این امر بیان مینماید و رابطه مفهومی آن بیانگر مهندسی خاص خداوند برای عینی سازی و عملیاتی کردن آن است.