مطالعه مردم‌نگارانه نقش اقامتگاه بوم‌گردی در پویایی‌های خانواده

نویسندگان

1 استادیار مردم‌شناسی، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران

doi
چکیده

اقامتگاه‌ بوم‌گردی به عنوان یکی از مهمترین بسترهای عملیاتی شدن گردشگری قومی است که در سال‌های اخیر گسترش یافته است. گسترش گردشگری خلاق که جامعه‌محور و تجربه‌گرا است، منجر به افزایش اهمیت اقامتگاه‌های بوم‌گردی در صنعت گردشگری شده است. به نظر می‌رسد افزایش بی‌رویه مجوزهای اقامتگاهی که غالباً بدون پشتوانه مطالعات اجتماعی-فرهنگی بوده و با نگاهی سودمحورانه صرفاً بر ابعاد اقتصادی تأکید داشته است، نیازمند بازاندیشی انتقادی است. با توجه به اینکه ارتباط مستقیم و سترگی میان این صنعت و زندگی خانوادگی وجود دارد، ارزیابی نقاط قوت و ضعف این رشد کمّی ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش مردم‌نگارانه با نگاهی به جنسیت، به دنبال پاسخگویی به این دو پرسش است: 1- فرهنگ بوم‌گردی چیست؟ 2- از سوی دیگر اقامتگاه بوم‌گردی چه تأثیراتی بر نهاد خانواده می‌گذارد؟ میدان مورد پژوهش، استان گیلان است که یکی از مهمترین مقاصد گردشگری با گنجینه‌ای غنی از میراث ملموس و ناملموس است. برای گردآوری داده‌ها علاوه بر بررسی‌های کتابخانه‌ای و اسنادی از فنون مرسوم مردم‌نگاری همچون مشاهده همراه با مشارکت و مصاحبه تعاملی و عمیق با مدیران 74 اقامتگاه بوم‌گردی استان گیلان استفاده شده است. همچنین به منظور تدقیق یافته‌ها 11 مصاحبه متخصص با مسئولان نهادهای ذیربط انجام شده است.