واکاوی ابعاد تربیت شهروندی مبتنی بر سیره تربیتی ائمه اطهار(ع): رویکرد تحلیل محتوا

نویسندگان

1 دانشیار مطالعات برنامه درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران

doi
10.22034/iued.2024.2011628.2505
چکیده

امروزه اهمیت توجه به فرهنگ دینی در موضوعات مدنی همچون تربیت شهروندی بیش‌ازپیش احساس می‌شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و شاخص‌های تربیت شهروندی با توجه به سیره تربیتی ائمه اطهار (ع) انجام گرفته است. پژوهش حاضر از روش تحلیل محتوای کیفی بر اساس رویکرد گال و همکاران(1994) جهت مشخص کردن ابعاد و مؤلفه‌های تربیت شهروندی بر مبنای سره تربیتی ائمه اطهار (ع) استفاده کرده است. حوزه پژوهش حاضر شامل اسناد و پیشینه پژوهشی در زمینه تربیت شهروندی از منظر ائمه اطهار (ع) است. بدین منظور واحد تحلیل؛ تمامی جملات، پژوهش‌ها و اسناد مکتوب در این زمینه می‌باشد. ابزار پژوهش فیش، چک‌لیست‌ها و فرم‌های محقق ساخته بوده است. برای تفسیر و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل – توصیفی استفاده‌شده است. بر اساس یافته‌ها روش‌های شخصی‌سازی فرآیند یاددهی- یادگیری فراگیران را می‌توان در 3 بُعد کلی شامل بعد فردی (مشتمل بر شریعت مداری، توجه به عمل‌گرایی در مقام الگویی، موقعیت و زمان‌سنجی، آشنایی با حقوق فردی و اجتماعی، صلح‌طلبی و مصالحه در امور، مشورت و تصمیم‌گیری جمعی، قانون‌گرایی )؛ بعد سیاسی (مشتمل بر مناظره و نظر ورزی، تشویق و تبشیر، توجه به آزادی فکری در روش پرسش و پاسخ) و بعد اجتماعی (مشتمل بر توجه به حقوق متقابل، مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی اجتماعی، ارتباط مستمر و نزدیک، مشارکت اجتماعی) دسته‌بندی شد. امید است که با توجه به این ابعاد و مؤلفه‌ها در حوزه طراحی و اجرای آموزشی زمینه ارتقا فردی و اجتماعی فراگیران را فراهم آید.