تولید سوخت از فضولات دامی در یک جامعه روستایی و نقش زنان و کودکان در فرآوری آن
نویسندگان
1 کارشناسیارشد باستانشناسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
2 کارشناسی فرش، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
چکیده
در این پژوهش به بررسی سوخت حاصل از فضولات دامی خواهیم پرداخت که سهم زیادی در شکلگیری ابداعات و نوآوریها در طول تاریخ بشری داشته است. سوخت دامی از فضولات حیواناتی مانند گاو، گوسفند و بز به دست میآید. این نوع سوخت از دوران پیش از تاریخ (از هزاره هشتم ق.م.) تا دوران پهلوی در ایران و سرزمینهای همجوار کاربرد داشته است. از کاربردهای مهم این سوخت علاوه بر گرمایش و پخت و پز، استفاده در کورههای آهکپزی، کورههای تولید سفال و نقش و تأثیر آن در تولید لعاب در سفالگری است. جوامع یکجانشینِ کشاورز-دامدار که از لحاظ جغرافیایی دارای زیستبومی سرد و خشک و نیمهبیابانی بودند و منابع سوخت چوبی در آن نواحی کمیاب بود، به استفاده از سوخت حاصل از فضولات دامی روی میآوردند. در این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر پایه اطلاعات مردمنگاری و مطالعات کتابخانهای، اهمیت سوخت حاصل از فضولات دامی تبیین و برای تشریح شیوه تهیه، افراد و قشر سازنده (زنان و کودکان) این نوع سوخت، کارکردهای آن و عوامل مؤثر (زیستمحیطی و اقتصادی) تلاش شده است.
