طراحی مدلی تعاملیِ عملیاتی برای اشاعه گزینشی اطلاعات در کتابخانه‌های دانشگاهی (مطالعه موردی: دانشگاه تربیت مدرس)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد تمام، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2019.44197.1233
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی مدلی تعاملی برای اشاعه گزینشی اطلاعات در کتابخانه‌های دانشگاهی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، و از نظر روش، پیمایشی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانشجویان ارشد، دکتری و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ تربیت مدرس تهران بوده است. براساس آمار موجود در سایت این دانشگاه، تعداد اعضای هیئت علمی دانشگاه 730 نفر، دانشجویان دکتری 3000 و ارشد 4000 نفر بوده است. با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه اعضای هیئت علمی 253 نفر، دکتری 340 نفر، ارشد 350 نفر انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ بود که روایی آن از دید صاحب‌نظران علم اطلاعات و دانش‌شناسی مورد تأیید قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار 16Spss   و آزمون T تک نمونه‌ای استفاده شد.  در این پژوهش ابتدا به شناسایی و دسته­‌بندی خدمات مبتنی بر اشاعه گزینشی اطلاعات پرداخته و سپس تعداد 43  خدمت شناسایی شده در 7 ویژگی شامل: ویژگی گنجینه دانش (7)،  بازخورد (7)،  ارتباط دوسویه (5)،  آموزش (4)،  جست‌وجو (7)،  سفارشات (7) و مدیریت دانش (6) دسته‌بندی شد. نمره میانگین به دست آمده برای اغلب ویژگی‌های مدل نظام اشاعه گزینشی اطلاعات بالای نمره معیار4 بود. با استفاده از این مدل، نظام اشاعه گزینشی اطلاعات به صورت هوشمند نیاز اطلاعاتی کاربران عضو را تشخیص می‌دهد. امکان پشتیبانی از حجم وسیع اطلاعات، ارتباطات دو سویه، سفارشات، مدیریت دانش و روزآمدی آن به صورت لحظه‌ای از جمله ویژگی‌های مورد نظر در این مدل است.