تحلیل و تطبیق نقوش دستبافتههای عشایر قشقایی با نقوش صخرهای مسیرهای کوچ و سکونتگاههای آنها در استان فارس
نویسندگان
1 کارشناسیارشد باستانشناسی دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه باستانشناسی دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران
doi
چکیده
نقوش صخرهای همان نقشهای حکشده یا نقاشیشده بر سطح صاف سنگها و صخرهها هستند که از اولین نمونههای هنر انسانی محسوب میشوند. از آنجا که اکثر این نقوش در مسیر کوچ عشایر، شکارگاهها و چراگاهها قرار دارند، فرضیه رویارویی و ارتباط عشایر با آنها بسیار قوت میگیرد. حکاکی این نقوش از نوعی سادگی برخوردار است، همان نوع سادگی که در آثار هنری اقوام کوچنده نمایان است و به پیروِ آن در بین عشایر سرزمین ایران نیز بسیار نمود دارد. در پژوهش حاضر تلاش شده است نقوش صخرهای که تاکنون در مسیر پراکندگی عشایر قشقایی و ایلراههای آنها در استان فارس شناسایی شده، با نقوش دستبافتههای این قوم مورد طبقهبندی، تحلیل و تطبیق قرار گیرد و شباهتها و ارتباطهای احتمالی بین آنها بیان شود. برای این کار، وجوه مشترک نقشهای این دو توصیف شده و در نهایت این فرضیه مطرح شده است که نقوش مورد استفاده توسط خلقکنندگان هر دو هنر، احتمالاً به منظور ایجاد علامت یا رد پایی از خود برای نشان دادن حق مالکیت، نمایش واقعیتهای موجود در زندگی اجتماعی و اقتصادی یا به نوعی عرضه تعلق قومیتی و عِرق ملی از سوی آنها بوده است.