مطالعه تغییرات روستای میانده از توابع گیلان بعد از پانزده سال
نویسندگان
1 استادیار گروه توسعه و سیاستگذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
در گذشته تغییرات اجتماعی در روستاها بسیار کم و کند بود، ولی به تدریج با گذشت زمان و تحت تأثیر عوامل متعددی، تغییراتی در جامعه روستایی ایران پدید آمده است که جنبههای مختلفی را شامل میشود. مطالعه این تغییرات، نه تنها امکان آگاهی از وضعیت فعلی برخی نواحی روستایی و دلایل بروز تغییرات را فراهم میکند، بلکه میتواند به پیشبینی مسیر احتمالی این تغییرات در آینده و تدوین راهکارهای پیشنهادی و برنامهریزیهای مبتنی بر شناخت از جامعه روستایی معاصر کمک کند. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که بعد از گذشت پانزده سال از انجام مطالعه قبلی، روستای میانده در گیلان به لحاظ جمعیت و برخی ویژگیهای اجتماعی، فعالیت کشاورزی، تقسیم کار میان زنان و مردان روستایی، بافت فیزیکی و سکونتگاهها دچار چه تغییراتی شده است. در این تحقیق از روش مردمنگاری استفاده شد. با فنون مصاحبه نیمهسازمانیافته و مشاهده، دادههای مورد نیاز طی سالهای 1400-1401 جمعآوری گردید و تحلیل این دادهها با روش تحلیل مضمون انجام شد. کاهش جمعیت روستا و افزایش مهاجرت روستاییان به شهرِ نزدیک روستا، خالی از سکنه شدن برخی قسمتهای روستا، از بین رفتن محیط همسایگی، احساس نبود امنیت و ترس در میان برخی از بازماندگان روستا، رواج سرقت در روستا به دنبال خلوت شدن بیش از پیش آن، جایگزین شدن شهرنشینانی عمدتاً غیرگیلانی و با سکونت موقت در روستا، مجاورت دو گروه جمعیتی در روستا با دو سبک زندگی متفاوت یعنی 1) تولید و 2) تفریح، گذران اوقات فراغت و مصرف، شکلگیری سکونتگاههای کوچک برای اسکان موقت روستاییان زارع و ساکن در شهر نزدیک، اجرای طرح تسطیح اراضی شالیکاری، استفاده تعدادی از روستاییان از دستگاه نشا، تغییر در تقسیم کار میان مردان و زنان روستایی و ... برخی از تغییرات مشهود در این روستا است که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت.