فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طرح‌های اسکان و گذار از نظام‌های عشایری به نظام‌های نوین، به عنوان یکی از روش‌های رسیدن به توسعه، به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. ولی دیدگاه نظری، بازیگران و بازی‌گردان‌ها و روش عملیاتی مشخص و واحدی برای آن تعریف نشده است و در هر فضای عشایری با یک روش، درک و اجرا می‌شود. مبتنی بر این مسئله، هدف پژوهش حاضر استخراج و الگوسازی رویه و فرایند وضع موجود طرح‌های اسکان هدایتی و شناسایی آسیب‌های موجود در این رویه است. با توجه به وجود طیف گسترده‌ای از عشایر و نیز اجرای اولین طرح اسکان هدایتی در استان فارس، طرح‌های اسکان هدایتی عشایر کوچنده استان فارس مورد بررسی قرار گرفت. جامعه و نمونه آماری پژوهش شامل اسناد و مدارک (48 پرونده اسکان هدایتی) و خبرگان حوزه اسکان عشایری (7 نفر) بود. داده‌ها به صورت آرشیوی و میدانی جمع‌آوری و از طریق تحلیل محتوای اسناد و مصاحبه تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که در رویه موجود، برای گفتمان‌سازی و اجرای طرح اسکان هدایتی 12 مرحله وجود دارد که در قالب 4 مقوله «تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری، زمینه‌سازی و عملیاتی‌سازی» انتزاع شدند. به علاوه با کنکاش در هر مرحله، آسیب‌های آن شناسایی و گزارش گردید. با توجه به هدف پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که برای رویه‌های موجود اسکان هدایتی بررسی شده، نظریه مورد توافق اسکان در بین صاحب‌نظران، رویه منسجم سازمانی، سیاست‌های پس از اسکان و توجه به بهبود شاخص‌های برخورداری و شاخص‌های توسعه انسانی و نیز بررسی مسئله دوران گذار از کوچ‌نشینی به اسکان به لحاظ مدت و متولی، وجود ندارد. مبتنی بر این نتیجه، بازنگری در مبنای نظری و تعریف اسکان، تعیین نوع و نحوه نقش‌آفرینی بازی‌گردانان اسکان، مواجهه میان‌رشته‌ای با اسکان و اتخاذ برنامه‌ریزی مشارکتی و جامعه‌بنیاد در سیاست‌گذاری و اجرای سیاست پیشنهاد گردید.