مقدمه‌ای تاریخی بر مردم‌شناسی ایل مَماسَن (ممسنی)

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه و پژوهشگر مطالعات توسعه روستایی، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش درباره یکی از ایل‌های بزرگ عشایر ایران یعنی ایل مماسن (ممسنی) است. در این پژوهش از روش اسنادی برای گردآوری داده‌ها و از روش تحلیلی-تاریخی برای تحلیل استفاده شده است. تاکنون آنچه به ممسنی و منشأ آن مربوط می‌شد، به نوشته حمدالله مستوفی منحصر می‌گردید که ریشه این ایل را جبل‌السماق سوریه و ناحیه شامات معرفی می‌کند که در اوایل قرن ششم وارد ایران شده‌اند. اما نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ممسنی‌ها عبارت‌اند از: 1- براهویی ممسنی گروهی از ممسنی‌ها هستند که به زبان بلوچی هم صحبت می‌کنند و بزرگ‌ترین ایل بلوچ در کشور پاکستان هستند و بیشتر به نام «محمدحسنی» مشهورند. بعضی از آن‌ها هم در جنوب افغانستان زندگی می‌کنند، 2- سیستانی ممسنی شامل طوایف سربندی، شهرکی، جر، بزی، جهان تیغ، بامدی، نوری، قزاق، پیری و نخعی، 3- بلوچ ممسنی، شامل شه‌بخش (اسماعیل زهی)، هاشم زهی و نوشیروانی، 4- کرد ممسنی، شامل ایل سنجابی ممسنی‌تبار در ایران و ممسنی کرد در عراق و سوریه، 5- لر ممسنی در استان فارس، کهگیلویه و بویراحمد و بختیاری.