فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لازمه حکمرانی اثربخش بر افراد، شناخت ساحت‌ها و مراتب انسان است. قرآن کریم با نگاهی چندبعدی به معرفی انسان پرداخته است و پیامبر اسلام بر اساس همین شناخت، توانست بیشترین تأثیرگذاری را بر تغییر رفتارهای اجتماعی و اصلاح عقاید و باورهای افراد جامعه آن زمان تا به امروز داشته باشد. هدف نوشتار حاضر، تبیین و استخراج الگوهای رفتار تعاملی پیامبر اسلام با مردم است تا به این پرسش پاسخ دهد که رویکرد حکمرانی و اعمال قدرت پیامبر اسلام در میان افراد جامعه برای هم‌افزایی و رشد اجتماعی چگونه بوده است؟ برای رسیدن به پاسخی مناسب، مبانی انسان‏شناسی قرآن کریم و سیره تربیتی آن حضرت مورد تأمل قرار گرفت. روش تحقیق از نوع تحلیل مضمون کیفی و با رویکردی توصیفی تفسیری می‏باشد که در گردآوری اطلاعات از روش بررسی اسناد بهره ‏گرفته شده است. یافته‏های تحقیق حاکی از این است که رویکرد جامعه‌شناسی پیامبر اسلام بر آموزه‏های انسان‏شناسی قرآن مبتنی است و علاوه بر رفاه دنیوی و مادى بر تعالى روحانی و معنوی انسان نیز تأکید دارد؛ بنابراین، در چنین رویکردی کرامت ذاتی و عزتمندی انسان، فداى منفعت مادی نمی‏شود. حفظ و گسترش ارتباطات مردمی، احسان در روابط اجتماعى، حفظ وحدت، برابری در مقابل قانون و رعایت حقوق یکدیگر، مشورت و نظرخواهی، هم‌نشینی با مردم و حضور در متن جامعه، ازجمله شیوه‌های رفتار اجتماعی پیامبر اسلام است.