فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آیین‌های درمانی نقش مهمی در زندگی انسان در جوامع سنتی دارند. یکی از این نوع آیین‌ها «آیین زار» است. آیین زار ترکیبی از فن و باور است که مطالعه جنبه‌های دینی و اسطوره‌ای آن، جنبه‌های مهمی از این نوع درمان را روشن می‌کند. بدین صورت که به ما در درک جهان‌بینی و کیهان‌شناسی جوامع سنتی برگزارکننده و در این چهارچوب، فهمِ تصور مردم از مفاهیم بیماری و درمان کمک می‌کند. یکی از مهمترین ویژگی‌های چنین آیین‌هایی، اعتقاد به وجود جهان دیگر با نظمی دیگرگونه و موجوداتی مربوط به آن جهان است که هم در حادث شدن درد و رنج و بیماری و هم در درمان آن‌ها نقش دارند. شاید همین باور عاملی باشد که بر نقش دین و اسطوره در درمان بیماری تأکید می‌کند. در این مقاله از منظر دین‌پژوهی با محوریت میرچا الیاده و تفسیر او از دیالکتیک امر قدسی به بنیان‌های دینی و اسطوره‌ای این آیین پرداخته می‌شود. این پژوهش از نوع کیفی و روش پژوهش میدانی، اسنادی و تحلیلی است که در آن از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای، مشاهده و مصاحبه استفاده شده است. در بخش میدانی، با سفر به شهرهای مختلف استان هرمزگان، آبادان و اروندکنار در استان خوزستان، به مشاهده مستقیم مراسم در بندرعباس و میناب پرداخته شده و در کنار آن، با افراد برگزارکننده اعم از درمانگران و درمان‌جویان و مطلعان محلی در مناطق یاد شده مصاحبه شده است. در بخش اسنادی نیز کتاب‌ها، مقالات و فیلم‌های مستند، اعم از فارسی و غیرفارسی مرتبط با موضوع، مورد بررسی قرار گرفته‌اند.