لحن گفتار خداوند و تأثیر آن در تفسیر قصص قرآن
نویسندگان
1 مدرس حوزه و دانشگاه
2 دانشیار علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران mahdavirad@ut.ac.ir
3 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات و حوزه ی علمیه ی قم
doi
10.22034/iued.2023.551700.2245چکیده
«لحن گفتار خداوند» به معنای تعریض و فحوای کلام، از جمله صنایع قرآنی است که قرینه قرار گرفتن آن در فرایند تفسیر آیات، نوع رویکرد به فهم کلام الهی را متفاوت می سازد. در حالی که ساز و کار لحن گفتار، یکی از مؤلفه های مهم و تأثیرگذار کلام وحی به شمار می رود، متأسفانه مفسران چه قدیم و چه معاصر توجه بایسته و شایسته را به این مقوله نداشته اند، تا جایی که در مواردی تفسیرهایی کاملاً مبهم ارائه شده که انتقال صحیح مفهوم را مختل ساخته است. جستار حاضر در روشی توصیفی ـ تحلیلی با تبیین عناصر لحن، قرآن را به مثابۀ رخداد زبانی لحاظ کرده که به وسیلۀ قرائن زبانی و برونمتنی، به بررسی لحن خداوند در تفسیر آیات قصص پرداخته است. بررسی انجام گرفته نشان می دهد که برخی آثار لحن در تفسیر قصص قرآنی عبارتند از: ایجاد لذت در شنونده و برانگیختن عواطف وی، عینیت یافتن داستان های قرآن، تبدیل متن تعلیمی به متن پرورشی، خیال انگیز ساختن داستان های واقعی قرآن .