مفهومپردازی پدیده سایش از منظر اعضای هیئت علمی دانشگاههای جامع شهر تهران؛ مطالعهای زمینهای
نویسندگان
1 استاد گروه برنامهریزی آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی
2 استادیار گروه نوآوری آموزشی و درسی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر مفهوم پردازی پدیده سایش از منظر اعضای هیئت علمی دانشگاههای جامع شهر تهران بود. این پژوهش در سپهر فلسفی تفسیرگرایی با رویکرد کیفی و بر اساس روش پژوهش نظریه مبنایی (با رهیافت ساختگرایانه چارمز) صورت گرفته است. برای جمعآوری دادهها از اطلاعرسانها، مصاحبههای عمیق و بدون ساختار مورد استفاده قرار گرفت و انتخاب اطلاعرسانهای پژوهش به صورت هدفمند و با استفاده از راهبردهای نمونهگزینی با حداکثر تنوع و نمونهگزینی نظریهای صورت پذیرفت. اطلاعرسانهای پژوهش شامل 32 نفر از اعضای هیئت علمی (استادیار، دانشیار و استاد) دانشگاههای جامع شهر تهران بودند. دادهها در سه مرحله کدگذاری اولیه، کانونی و نظری تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که پدیده سایش در آموزش عالی ایران دارای ابعاد کلامی و اجتماعی است. این پدیده به دلیل شرایط سازمانی و فردی ظهور یافته، به واکنشهایی چون اجتناب، تقابل و پذیرش منجر شده است. این واکنشها تحت تأثیر پاسخگویی مسئولان، تابآوری افراد در زمینه ساختار و فرهنگ دانشگاهی بروز پیدا کرده و به آسیبپذیری شغلی، فردی، اجتماعی منجر شدهاند. ریشه این پدیده را میتوان در خانواده، آموزش و پرورش و فرهنگ عمومی جامعه جست وجو کرد. از جمله راهکارهای سیاستی میتوان به «تبدیل کردن سایش به گفتمان کلان اجتماعی- ساختاری، توجه به مدیران به عنوان مهمترین موانع بروز و مواجهه با پدیده و راه اندازی سازوکار فرجام خواهی با قدرت ساختاری» اشاره کرد.