تئوری تربیت شهروند موثر از منظر نهج البلاغه با تأکید بر استراتژی داده بنیاد متنی
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی، رشته علوم تربیتی(فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی)، دانشگاه پیام نور، ایران.
doi
10.22034/iued.2023.561060.2327چکیده
تئوری تربیت شهروند موثر از منظر نهج البلاغه، هـدفی است که در پژوهش حاضر به آن پرداخته شده است. در ایـن مقالـه بـا نگاهی اسلامی و با محوریت نهجالبلاغه عواملتربیت شهروندموثر، با اسـتفادهاز روشداده بنیاد اسـتخراج شـده است. یافتههای پژوهش نشـان میدهدکه: پدیده کانونی، مسئولیتپذیری افراد میباشد که در سایر مقولات بازتاب عمیق و مهمیدارد. عواملعلّیعبارتنداز: شناختخدا(حقالله)، حقالنفس، حق-الناس و انتخاب و اراده آزادمبتنی برشناختتوحیدی، ایمانوعملصالح، آگاهیو پذیرشمسئولیتخویش-جهترشد و توسعه همهجانبه خود ودیگران و پاسخگو بودن در برابر آنها و مسئولرشد و توسعه محیط زیست بودن(حقمحیطزیست). تربیتشهروند موثر در شرایط زمینهایخاصیهمچون: انجام واجبات و ترک-محرمات، امیدبهفضل و رحمتالهی، اخلاقمداری، وجدانکاری، سعهصدر، جهتگیریهایمردمی، اعتدالدر رفتار و گفتار، وجودحاکمان ناصح، صالح و مسئول، مسئولیتپذیری و پاسخگو بودن رخ میدهد. شرایط عام مداخلهگر شامل: طغیان، غرور و خودخواهی، منتگذاری، پیرویاز شیطان و هوایهای نفسانی، تعدی و ظلم به خود و دیگران، جهالت، مسئولیتآگاهی یافتندر زمینههای مختلف و آگاهیدادن به دیگران و غفلت-زداییو رهاییاز جهلو نادانیاست. انسان مسئولیتش را در فرایند تربیت شهروند موثر با انجام اعمال و راهبردهایی نظیر: علم آموزی و کسب بینش و بصیرت، صبوری و شکرگزاری، تلاشوکوشش، تواضعو فروتنی، انتخاب کمک، احترام واحسان بهدیگران، خیرخواهیو نوعدوستی، عدالتورزیو مدارا، مهربانیو-عطوفت، جهاداصغر، اوسط و اکبر، پذیرش مسئولیت رشد و تحولخود و دیگران، انجاممیدهدکه اینها پیامدهاییچون مقامیقین و رضایتمندی، کرامتانسانی، تحولآفرینی، سعادت و نیکبختی، قلبیمطمئن دارد و حیات طیبهای را رقمخواهد زد و امیدبخش تحققتمدن نویناسلامی خواهد بود.
