فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طرحواره‌های تصویری از مهمترین موضوعات در زبان شناسی شناختی هستند که بیانگر فرایندهای شناختی هستند که در اثر تجربه‌های فیزیکی در مواجه با جهان خارج شکل می‌گیرند و درک مفاهیم انتزاعی را میسر می‌کنند. پژوهش حاضر بر اساس نظریه طرحواره، به بررسی تعدادی از خطبه-های امام علی(ع) درچارچوب زبان شناسی شناختی پرداخته است. هدف از این پژوهش بررسی میزان بسامد طرح‌واره‌های تصویری و تحلیل تربیتی کاربرد آنها در خطبه‌های نهج البلاغه بوده است. بدین صورت که طرحواره‌های تصویری به‌کارگرفته شده در خطبه‌های منتخب استخراج و سپس به صورت توصیفی- تحلیلی و از منظر دینی و زبانشناختی بررسی شدند. براساس یافته‌ها، در خطبه‌های بررسی شده انواع طرح‌واره‌‌های تصویری شامل(قدرتی-حرکتی-حجمی) وجود دارد و هم چنین جملاتی در بین خطبه‌ها وجود دارد که حاکی از وجود همزمان دو نوع طرح‌واره است. نتایج حبیانگر آن است که از بین طرح‌واره‌های تصویری، طرح‌واره‌ی حرکتی بیشترین بسامد را به خود اختصاص داده است، که از منظر تربیتی به نوعی تأکید بر مسیر زندگی، گذرایی و فانی بودن آن است. همچنین این طرحواره نشان‌دهنده عزم و اراده، جنبش و حرکت و پویایی است. طرح‌واره‌ی حجمی نیز بعد ازطرح واره‌ی حرکتی بیشترین بسامد را داشته است، که به لحاظ تربیتی دال بر ظرفیت وجودی انسان است، که نیرو و حرکت توأمان در طرحواره حجمی موجود است. در نهایت طرح‌واره‌ی قدرتی و طرح‌واره‌های دوجانبه و متعلق به دو گروه هستند کمترین بسامد را به خود اختصاص داده‌اند. که این هم به لحاظ تربیتی دال بر قدرت محدود انسان و ناتوانی او در برابر قدرت لایزال الهی می باشد.