تبیین و سنجش شاخصهای مکانی – فضایی تابآوری شهری در مواجهه با سیلاب؛ مطالعه موردی: شهر بابلسر
نویسندگان
1 استاد تمام جهاد دانشگاهی؛ دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی؛ آمل؛ ایران.
2 مربی، گروه شهرسازی؛ پردیس علوم و تحقیقات واحد آیت الله آملی؛ آمل؛ ایران.
3 دانشجوی دوره دکتری؛ گروه شهرسازی؛ پردیس علوم و تحقیقات واحد آیت الله آملی؛ آمل؛ ایران.
doi
10.22034/ispdrc.2022.254406چکیده
امروزه دیدگاه غالب از تمرکز بر روی صرفاً کاهش آسیبپذیری به افزایش تابآوری در مقابل سوانح تغییر پیدا کرده است. هدف از پژوهش حاضر تبیین شاخصهای مکانی – فضایی تابآوری شهری در مواجهه با سیلاب در شهر بابلسر میباشد. روششناسی تحقیق کیفی مبتنی بر تحلیل مضمون است و جامعه آماری در بخش کیفی و کمی را مدیران دارای سوابق دانشگاهی و اجرایی و کارشناسان شهری تشکیل دادهاند. حجم نمونه در بخش کیفی با رسیدن به اشباع نظری (معادل 15 نفر) بوده و در بخش کمی حجم نمونه 30 نفر از کارشناسان و متخصصان در شهر بابلسر که در زمینه سیلاب و مسائل مرتبط به شهر متخصص بودهاند را شامل شده است. پس از تبیین شاخصها، با استفاده از آزمون فریدمن در نرمافزار SPSS شاخصهای حاصل اولویتبندی شده و با استفاده از آزمون تی تکنمونهای، شهر بابلسر از لحاظ تابآوری مکانی – فضایی مورد سنجش قرار گرفت. یافتههای حاصل از بخش کیفی و مطالعات نظری نشان داد که معیارهای تابآوری مکانی – فضایی شامل تنوع، ارتباط، افزونگی، استحکام و مدیریت بحران بوده است. نتایج حاصل از بخش کمی به لحاظ اولویتبندی شاخصها نشان داده است که شاخص حرائم شهری در اولویت اول، شاخص مقاومت سیستم ساخت راهها و پلها در اولویت دوم واقع شدهاند. همچنین نتایج حاصل از آزمون تی تکنمونهای نشان داده است که تابآوری مکانی – فضایی شهر بابلسر در مواجهه با سیلاب با میانگین 3.60 و ارزش t ، 3.09 در وضعیت مناسبی بوده که نشان از تابآوری نسبتاً بالای شهر بابلسر در برابر سیلاب میباشد.