استخراج ترکیبات زیست‌فعال از پوست سیب‌زمینی با کمک امواج فراصوت: رویکردی پایدار برای بازیابی تانن

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد ، مشهد ، ایران

2 مهندسی مکانیک بیوسیستم دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد مشهد ایران

doi
10.22104/ift.2025.7578.2211
چکیده

در این پژوهش، استخراج ترکیبات زیست‌فعال، به‌ویژه تانن‌ها، از پوست سیب‌زمینی ـ که یکی از پسماندهای رایج کشاورزی است ـ با استفاده از روش استخراج با کمک امواج فراصوت مورد بررسی قرار گرفت. به‌منظور افزایش بازده استخراج ترکیبات فنولی و تانن‌ها، بهینه‌سازی پارامترهای استخراج از جمله نوع حلال (آب، متانول، اتانول، استون) و زمان استخراج (10 و 15 دقیقه) انجام شد. نتایج نشان داد که آب مؤثرترین حلال برای استخراج ترکیبات فنولی و تانن‌ها بوده و بیشترین بازده در زمان 15 دقیقه به‌دست آمد. به‌طور مشخص، با استفاده از آب، میزان 219.5 ± 75.4 میلی‌گرم ترکیبات فنولی و 142.83 ± 9.50 میلی‌گرم تانن به ازای هر 100 گرم پوست خشک سیب‌زمینی استخراج شد. بهینه بودن این پارامترهای استخراج از طریق تحلیل آماری از جمله آنالیز واریانس (ANOVA) تأیید شد، به‌طوری‌که اثر نوع حلال و زمان استخراج بر بازده استخراج معنادار بود (P<0.01). روش استخراج با کمک امواج فراصوت به‌عنوان روشی کارآمد، پایدار و مقرون‌به‌صرفه اثبات شد و پتانسیل بالایی برای کاربردهای صنعتی، به‌ویژه در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی دارد. این مطالعه رویکردی امیدبخش برای ارزش‌آفرینی از ضایعات پوست سیب‌زمینی ارائه می‌دهد که به کاهش ضایعات و تولید ترکیبات زیست‌فعال ارزشمند کمک می‌کند.