تبیین مفهوم هوش معنوی در فعل «یهدی» مستخرج از آیات قرآن و نقش مولفه‌های آن در تربیت معنوی

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 استادیار دانشگاه اراک

3 استادپیوسته دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه ایلام ، استاد وابسته پژوهشگاه مطالعات میان رشته ای دانشگاه شهید بهشتی. s.morovati@ilam.ac.ir

doi
10.22034/iued.2022.538605.2109
چکیده

قرآن کریم آخرین کتاب آسمانی جهت هدایت بشر است. انسان برای رشد معنوی همواره درحال تلاش است و برای تربیت معنوی می‌توان از آیات قرآن بهره گرفت. در بین آیات واژه «یهدی» یکی از واژگان هم معنای تربیت می‌باشد. با 53 مرتبه تکرار در آیات، بیشترین فراوانی را در مشتقات«هدی» به خود اختصاص داده است. امروزه توجه به امور معنوی با توجه به وارد شدن در عرصه تکنولوژی و دیدگاه ماده گرایانه تقلیل یافته است. از این رو ضرورت توجه به هوش معنوی جهت تربیت معنوی از اهمیت والایی برخوردار است. هدف این پژوهش تبیین مفهوم تربیت معنوی در قرآن با استخراج مشتقات«یهدی» در تربیت معنوی می‌باشد. روش پژوهش توصیفی_تحلیلی است. جامعه پژوهش، تمام آیات قرآن کریم و نمونه آماری آیات مربوط به واژه«یهدی» می‌باشد. در این پژوهش با مراجعه به تفاسیر و تدبر در آیات، ابتدا مفهوم هوش معنوی در آیات تبیین شده و سپس تمامی گزاره‌های تربیتی به طور هدفمند استخراج و نقش مولفه‌ها در تربیت معنوی مشخص شده است. نتایج پژوهش حاضر با تحلیل محتوای آیات و طبقه بندی موضوعی آن‌ها به طور همزمان و پیوسته به سنجش نقطه تمرکز و جهت گیری آیات حاکی از آن است که مفهوم هوش معنوی فعل «یهدی» به چهار رکن اصلی: 1. مبانی تقویت اعتقاد معنوی؛ 2. توانایی درک حقایق معنوی؛ 3. معنادارکردن رفتارهای معنوی؛ 5. موانع ترفیع ظرفیت معنوی جهت تربیت معنوی تبیین شده است.