بررسی تحلیلی ارتباط انکار واقع‌نمایی اِخبارهای قرآن با نقش تربیتی‌هدایتی آن

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه تفسیر و علوم قرآن /مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره/ قم

doi
10.22034/iued.2022.541766.2148
چکیده

مهم‌ترین نقش قرآن کریم، نقش تربیتی‌هدایتی آن است، که از طریق مضامین و شیوه‌های تربیتی ایفا می‌شود؛ و می‌تواند از برخی از ویژگی‌های زبان‌شناختی قرآن تأثیر بپذیرد. هدف از این نوشتار کشف تأثیر حاصل در تربیتی‌هدایتی قرآن در صورت انکار واقع‌نمایی اِخبارهای آن است. برای نیل به این هدف، تأثیر انکار واقع‌نمایی اِخبارهای قرآن بر شیوه‌ها و مضامین اصلی تربیتی آن بررسی می‌شود. از سویی مهم‌ترین شیوه‌های تربیتی قرآن عبارتند از: الگودهی، تذکر، انذار، تبشیر، بیان حکمت و علت عواقب نامطلوب، تمثیل، بیان داستان، نصیحت، و موعظه. از دیگر سو، از حیث زبان‌شناختی، در ردّ واقع‌نمایی زبان قرآن، انکارها و تفصیل‌های مختلفی مطرح است. روش کار در این مقاله چنین است، پس از تفکیک دیدگاه‌های مهم قائل به واقع‌نانمایی قرآن، روش‌ها و مضامین اصلی تربیتی قرآن استخراج، و سپس تأثیر هریک از آن دیدگاه‌ها بر شیوه‌ها و مضامین مرتبط به‌صورت مجزا بررسی می‌گردد. نتایج حاصل از تحلیل ارتباط چهار دیدگاه منکر واقع‌نمایی اِخبارهای قرآن، با تک‌تک مضامین و شیوه‌های تربیتی مرتبط با واقع‌نمایی چنین است که با نفی واقع‌نمایی اِخبارهای قرآن، نقش تربیتی‌هدایتی آن در تمام این مضامین و شیوه‌های تربیتی‌هدایتی خنثی می‌شود.