نامگزینی مردان در اوسنههای عامیانه ایرانی با نگاهی ویژه به اوسنههای عامیانه استان لرستان
نویسندگان
1 بخش زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز
doi
چکیده
درباره نامشناسی شخصیتهای داستانهای کوتاه و بلند نویسندگان معاصر و افسانههای عامیانه بلند ایرانی پژوهشهای معدودی انجام شده است. ولی تاکنون پژوهش مشابهی درباره داستانهای عامیانه کوتاه ایرانی انجام نشده است. پژوهش توصیفی تحلیلی حاضر، تلاشی برای بررسی نامهای مورد استفاده در افسانههای عامیانه با تأکید بر داستانهای عامیانه استان لرستان است. افسانههای دو مجموعه که «ابوالقاسم انجویشیرازی» و «بهرام فرهوشی» به ترتیب از مناطق مختلف کشور و استان لرستان جمعآوری کرده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. نامهای مردانه محمد، احمد، حسن، علی، عباس، ابراهیم و جمشید بیشترین فراوانی را داشتند. بسامد زیاد نامهای محمد، احمد، علی و عباس، با توجه به فرهنگ اسلامی توجیهپذیر است. نامهای جمشید و ابراهیم به تنهایی یا در حالت ترکیبی در بین 50 نام پربسامد در ایران قرار نگرفته است. در افسانهها، جمشید، همیشه ملک جمشید نامیده شده، زیبا توصیف شده، ارتباطی با جنگافزارهای آهنین دارد، دیو و اژدها میکشد و به آسمان پرواز میکند. این شواهد بیانگر ارتباط بین جمشید اسطورهای با شخصیتی است که در افسانههای عامیانه، جمشید نامیده شده است. بدین ترتیب، زیاد بودن نام «جمشید» در افسانهها توجیهپذیر میشود. بسامد فراوان نام «ابراهیم» که نامی ایرانی نیست، جالب به نظر میرسد. در سدههای نخستین هجری سعی شده است زرتشت و ابراهیم را یک شخصیت بدانند. بدین ترتیب، پیامبر باستانی ایران دارای دو نام میشود. در افسانهها به تدریج نام جدید، جایگزین نام پیشین میشود. زیاد بودن نام ابراهیم در افسانهها، به دلیل تلاش ایرانیان سدههای نخستین اسلامی برای حفظ نام زرتشت است.
