ارزیابی کمی تنوع زیستی گیاهان دارویی و کاربرد آنها در شهرستان داراب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری کشاورزی ومنابع طبیعی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 استادیار کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
3 استادیار جامعهشناسی،واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
این پژوهش با هدف ارزیابی کمی تنوع زیستی گیاهان دارویی در جهت حفاظت از گونههای آسیبپذیر انجام شده است. با توجه به اینکه تنوع زیستی، درگیر بحرانی با منشأ فعالیت انسانها از گذشته است، عدم کنترل انتظارات نامحدود انسان، باعث افزایش آثار تخریبکننده بر محیط زیست و تشدید بحرانها خواهد شد. کشور ایران دارای نواحی بومشناسی مختلفی است که باعث ایجاد تنوع زیستی جانوری و گیاهی، آب و هوایی، قومی و فرهنگی، آداب و رسوم و آیینها شده است. پژوهش میدانی حاضر در چهار منطقه روستایی یعنی مروارید، حیدرآباد، دهمورد و فتحالمبین در شهرستان داراب استان فارس انجام شده است. بر اساس یافتههای این تحقیق، 89 گونه گیاه دارویی متعلق به 43 خانواده در مناطق هدف شناسایی شد که بیشترین فراوانی با تعداد 14 گونه متعلق به خانواده نعنائیان است. طیف زیستی گیاهان دارویی در مناطق مورد مطالعه متفاوت است و شامل 6 تیپ بیولوژیکی، 4 فرم رویشی، 8 اندام مصرفی، 3 دوره رویش و به لحاظ پراکنش در دو سطح هموار و شیبدار است. در مناطق هدف، 9 گیاهِ در معرض آسیب جدی یعنی آنغوزه، بنه، آویشن شیرازی، ارژن، کُنار، جاشیر، بادرنجبویه، مورد و کاکوتی شناسایی شده است. علاقه فزاینده به مصرف و بهرهبرداری از گیاهان دارویی و عدم ثبت دانش بومی، احیا، توسعه، حفاظت و نظارت بر این مناطق منجر به حذف ژنهای مؤثر گیاهی در آینده نزدیک خواهد شد. کلیدواژهها: تنوع زیستی، ارزیابی کمی، گیاهان دارویی، دانش بومی، داراب