نقدی بر جرمانگاری «فعالیت تبلیغی» در پرتو اصل آزادی بیان
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
2 دانشیار گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
آزادی بیان یکی از حقوق اولیه مورد پذیرش در قانون اساسی است که در برخی قوانین مشمول برخی استثنائات یا شروط شده است که بسیار کلی و قابل تفسیر هستند. جرمانگاری هر نوع فعالیت تبلیغی علیه نظام یا به نفع گروهها و سازمانهای مخالف نمونه چنین استثنائاتی است. این جرمانگاری اگرچه به ظاهر ارتباطی به آزادی انتقاد ندارد، اما به دلیل فقدان معیاری روشن در تفکیک فعالیت تبلیغی از انتقاد، اصل آزادی بیان را مخدوش میسازد و بنابراین مغایر قانون اساسی است. با اصل قانونی بودن جرم تنافی دارد؛ زیرا در چارچوب یک تعریف حقوقی روشن از عمل مجرمانه قرار نمیگیرد. افزون بر این با جرمانگاری هر نوع فعالیت تبلیغی غیرهمسو با حکومت، امکان پیگرد قضایی هر نوع انتقاد، تحلیل، اظهارنظر و فعالیت سیاسی ناهمخوان با حکومت و رواج مداهنه و تقدیس، فساد سیاسی و اداری و اقتصادی گسترش مییابد. به نظر میرسد صرف تبلیغ له یا علیه این و آن را تا زمانی که متضمن رفتار مجرمانه خاصی مثل توهین، افترا، نشر اکاذیب و... نباشد، نباید جرم بلکه باید از آثار آزادی بیان تلقی نمود.