تحلیل محتوای دروس تخصصی دوره دکتری آموزش عالی بر اساس مؤلفه های مدیریت دانش
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، رشته علم اطلاعات و دانش شناسی گرایش مدیریت اطلاعات و دانش، دانشگاه پیام نور، ایران
2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
4 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.22054/jks.2022.63273.1467چکیده
هدف این پژوهش تعیین وضعیت مدیریت دانش در سرفصلهای دروس تخصصی دورههای دکتری در رشتههای علوم انسانی آموزش عالی بود. پژوهش حاضر از نوع طرحهای پژوهش آمیخته اکتشافی بوده است. از اینرو، ترکیبی از روشهای کیفی و کمی استفاده شده است. ابتدا مؤلفههای مدیریت دانش با روش تحلیل محتوا با رویکردی استقرایی استخراج گردید و بر مبنای آن پرسشنامهای در قالب 9 مؤلفه اصلی و 44 پرسش تهیه شد و در اختیار خبرگان قرار گرفت. علاوه بر آن سیاهه وارسی نیز در قالب 442 گویه فرعی تهیه شد. در تحلیل محتوای دروس تخصصی در 11 رشته علوم انسانی در مقطع دکتری، 2250 درس در 3260 شناسه استخراج گردید. این بررسی نشان داد که مؤلفه اشتراک دانش 46/25 درصد، مؤلفه کاربست دانش 48/17 درصد، مؤلفه تغییر دانش 73/12 درصد، مؤلفه خلق دانش 75/11 درصد، مؤلفه شناسایی دانش 97/9 درصد، مؤلفه سازماندهی دانش 73/7 درصد، مؤلفه توسعه دانش 23/6 درصد، مؤلفه ارائه دانش97/4 درصد و مؤلفه حفاظت از دانش 68/3 درصد از دادهها را کسب کردند. برای آمادهسازی دانشآموختگان به عنوان رهبران توانمند آینده، لازم است آموزش عالی در آموزش مدیریت دانش به دانشجویان نقشی محوری و مؤثر داشته باشد. بهرهگیری از برنامههای درسی مبتنی بر مدیریت دانش، مهارتهای لازم برای بهکارگیری دانش و اتکا به آن را هموار میسازد. همچنین موجباب خلق دانش و نوآوری دانشجویان را فراهم میسازد. بکارگیری شیوههای استاندارد در آموزش و پژوهش، مدیران آینده را برای ارائه و اشتراک دانش در سازمانها آماده میسازد. اگرچه اشتراک دانش عنصر کلیدی برنامههای مدیریت دانش کارآمد و مؤثر است، اما در دسترس گذاشتن دانش، بدون کاربست آن (تبدیل دانش تئوری به دانش عملی)، نمیتواند تضمینی برای استفاده از آن باشد. بنابراین توسعه دانش از طریق کاربردیسازی دانش تئوری، بهروز رسانی و تغییر آن حاصل میشود. مدیریت دانش ارتقای یک رویکرد جامع برای شناسایی، تسخیر، بازیافتن، اشتراک و ارزشیابی، سرمایه دانشی سازمانهاست.