باستان مردمشناسی خیش و سنت شخمزنی، پژوهش موردی: روستای تنگ کوشک در کهگیلویه و بویراحمد
نویسندگان
1 دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی
2 کارشناسی ارشد باستانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، کارشناس وظیفه موزه ملی ایران
doi
چکیده
باستانشناسان چندین دهه است که به اهمیت پژوهشهای مردمشناسی در تحلیل و تفسیر مدارک باستانشناختی پی بردهاند. هدف اصلی این قبیل پژوهشها درک رفتارهای جوامع مورد مطالعه و تفسیر درست مدارک باستانشناختی است. در این مقاله بر اساس سنت شخمزنی در روستای تنگ کوشک استان کهگیلویه و بویراحمد، دادههای باستانشناسی ارزیابی شده است تا از این طریق بتوان میزان مشابهت در سنتهای کشاورزی ادوار گوناگون باستان با حال حاضر را سنجید. در این پژوهش ابتدا چگونگی و مراحل ساخت خیش، اجزای آن و نوع کاربری آن در زمینهای کشاورزی منطقه بررسی شده و سپس با جستجوی منابع و مدارک باستانشناختی، هر جا که نمونهای در مورد سنت شخم زمین در ادوار گذشته به دست آمده، معرفی و سپس اجزای خیشهای باستانی با نمونه موردی معاصر تطبیق داده شده است تا از این طریق هم انواع خیشهای موجود در مدارک باستانشناختی آشکار شود و هم نزدیکترین نمونه به خیش مذکور بازشناسی گردد. این کار بدون طبقهبندی خیشهای موجود در کشاورزی سنتی در ایران میسر نمیشد. یافتههای این پژوهش نشان داد که نمونه هخامنشی مورد مطالعه، نزدیکترین شباهت را به نمونه تنگ کوشک دارد.
