بررسی تجربی و بهینه‌سازی پارامترهای مؤثر بر استخراج ماده ضد سرطان نارینجین تحت امواج فراصوت

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه گیلان، رشت

2 دانشیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه گیلان، رشت

3 دانش‌آموختۀ دکترای مهندسی شیمی، گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه گیلان، رشت

doi
10.22104/ift.2025.7149.2184
چکیده

نارینجین یک داروی ضد اکسیداسیون و ضد سرطانی که برای سنتز برخی مواد مهم در زمینه علوم دارویی و پزشکی استفاده می‌شود. در این پژوهش ماده نارینجین از پوست پرتقال با استفاده حلال اتانول به روش اولتراسونیک استخراج می‌شود. طراحی آزمایش به کمک نرم افزار دیزاین اکسپرت برای تعیین پارامترهای بهینه از جمله زمان، pH و نسبت نمونه به حلال با ثابت نگه‌داشتن دما در 40 درجه سانتی‌گراد استفاده شد. غلظت و خلوص نارینجین در نمونه‌ها با استفاده از آنالیزهای اسپکتروفوتومتری و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا، انداز‌ه‌گیری شد. باتوجه‌به نتایج طراحی آزمایش، مقدار pH تأثیر بیشتری در بازده استخراج در مقایسه با سایر پارامترها داشت. بازده استخراج نارینجین در زمان کمتر و مقادیر pH اسیدی بسیار ضعیف افزایش یافت. استخراج نارینجین در ابتدای فرایند به حداکثر مقدار رسید. در نهایت، بیشترین بازده استخراج نارینجین با استفاده از حلال اتانول 3/86 درصد در 5/6pH= ، زمان 20 دقیقه، نسبت نمونه به حلال 24/0 و میزان استخراج 2/123 میلی‌گرم بر لیتر تعیین شد. خلوص نارینجین در پودر به‌دست‌آمده از عصاره پوست پرتقال 2/88 درصد اندازه‌گیری شد. مدل آنالیز واریانس برای حلال اتانول ضریب همبستگی 96/0 را نشان داد که می‌تواند یک مدل مناسب برای این فرایند استخراج باشد.