امکان سنجی کاربرد طیف سنج تحرک یونی در تلفیق با روشهای شیمی سنجی در تشخیص رنگهای سنتزی در آب آلبالو و زرشک
نویسندگان
1 گروه بهداشت مواد غذائی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه بهداشت مواد غذائی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 مرکز تحقیقات و نو آوری، وزارت دفاع و پشتیبانی از نیروهای مسلح، تهران، ایران
doi
10.22104/ift.2024.7203.2187چکیده
این مطالعه با هدف استفاده از طیفسنج تحرک یونی مجهز به سامانه یونیزاسیون تخلیه کرونا (IMS-CDI) همراه با روشهای شیمی سنجی برای تشخیص تقلب در آب آلبالو و زرشک با سه رنگ مصنوعی رایج شامل آلورا قرمز، پونسو 4R و کارموزین انجام شد. ابتدا دمای محفظهی تزریق، دمای محفظهی رانش، پالس دروازه یونی، سرعت جریان گاز حامل و سرعت جریان گاز رانش به ترتیب روی C˚ 260 (به جز C˚ 200 برای رنگها)، C˚ 180 (به جز C˚ 200 برای آب آلبالو)، 60 میکروثانیه، 200 و 900 میلی لیتر در دقیقه تنظیم گردید. ابتدا طیف IMS آب میوههای خالص و رنگهای مصنوعی ثبت گردید. تجزیه و تحلیل مؤلفه اصلی، الگوهای منطقی را برای تمایز بین آب میوه ها و رنگها از یکدیگر ارائه کرد. این تفکیک معتبر و قابل اعتماد بود زیرا 15/91 % از کل واریانس دادههای جمعآوریشده توسط سه مولفهی اول توصیف شد. آب زرشک خالص و آلبالو به صورت جداگانه با نسبتهای مختلف (10، 30 و 50 درصد وزنی/وزنی) با هر یک از رنگهای مصنوعی مخلوط شدند و طیف های تحرک یونی آنها ثبت گردید. افزون رنگهای مصنوعی با تغییرات مشخص در طیف IMS نمونههای آب میوه همراه بود. دادههای طیفی نمونههای تقلبی به روشهای مختلف تجزیه و تحلیل دادههای چند متغیره مورد بررسی قرار گرفتند. نقاط مشخص مختلفی با استفاده از شاخص تعیین متغیرهای مهم در مدلسازی به عنوان ویژگیهای متمایز برای ساخت مدلهای رگرسیونی حداقل مربعات جزئی برای پیش بینی نسبتهای مختلف از تقلبات افزوده شده، انتخاب شدند. کارایی پیش بینی مدلها در شناسایی کمی مقادیر تقلبات رنگی افزوده شده به نمونههای آب زرشک و آب آلبالو براساس مقادیر ضریب تبیین در سه حالت درجه بندی، اعتبار سنجی متقابل، و آزمون و هم چنین بر اساس مقادیر خطای میانگین ریشه مربعات در سه حالت درجه بندی، اعتبارسنجی متقابل و آزمون تعیین گردید.