قرائتی تربیتی از حدیث کساء با روش تحلیل محتوا
نویسندگان
1 گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی- بروجرد- ایران
2 گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران
3 گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی- بروجرد- ایران
doi
10.22034/iued.2021.523618.1960چکیده
رﺳﺎﻟﺖ اﺧﻼﻗﻲ و تربیتی دین مبین اﺳـﻼم اﻳﺠـﺎب ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﺮای ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴـﺎز اﻧﺴـﺎنﻫـﺎ و ﺗﺤﻘﻖ ﻫﺪف ﻏﺎﻳﻲ ﺧﻠﻘﺖ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ و روﺷﻤﻨﺪ اراﺋﻪ دﻫﺪ. ﻳﻜﻲ از راﻫﻜﺎرﻫﺎی آن، اﻟﮕﻮﺳﺎزی و ﺗﺠﺴﻢ ﻋﻴﻨﻲ و ﻋﻤﻠﻲ اﺧﻼق و آموزه های تربیتی در اﻟﮕﻮﻫﺎی اﻧﺴﺎﻧﻲ اﺳﺖ. حدیث کساء، حدیثی است دربیان فضیلت پنج تن آل عبا(ع) که حاوی نکات برجسته تربیتی و اخلاقی است. پژوهش پیش رو بر آن است تا با استمداد از روش «تحلیل محتوا» متن این حدیث را مورد واکاوی قرار دهد و پس از بررسی کمی داده ها، فراوانی واژگان کلیدی، مضامین اصلی و مضامین فرعی یا نقاط تمرکز حدیث را استخراج نماید. نتایج به دست آمده گواه بر آن است که مباحثی مانند «استفاده از القاب و کنیه ها»، «سلام و پاسخ آن»، «اذن و اجابت» و تاکید بر «صمیمیت اعضای خانواده» در متن حدیث از کمیت بیشتری برخوردار هستند. که می توان آن ها را محوری ترین اصول تربیتی حاکم بر حدیث کساء قلمداد نمود.