تحلیل پنجه های دست مقدس بر صخرههای ایران بر اساس نظریه عاملیت اثر هنری آلفرد جل
نویسندگان
1 دانشیار، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران
2 دکتری پژوهش هنر
doi
چکیده
در میان تصاویر نقشبسته بر زیارتگاه های صخرهای ایران، پنجه هایی وجود دارند که به اعتقاد زیارت کنندگان یا مردم بومی منطقه، از آنِ افراد مقدس هستند و برای نذر، قربانی و حاجت خواهی مورد توجه قرار میگیرند. در این پژوهش از نظریه عاملیت هنر آلفرد جل و به ویژه دومین درونمایه نظریه او یعنی مفهوم شخص توزیع یافته استفاده شده است. در اینجا شخص و ذهن او به محورهای زمانی-مکانی خاصی محدود نیست؛ بلکه بر عاملیتی گواهی میدهد که مدتها پس از مرگ زیستشناختی نیز تداوم دارد. پرسش پژوهش این است که چگونه این نقوش پنجه با اشخاص مقدس ارتباط یافته اند؟ برای شرح چگونگی روند مقدس شدن این نقش های سنگی، نمونه ها به طور میدانی تجزیه و تحلیل شده اند. مهمترین دستاورد این پژوهش، تطبیق مفهوم ذهن توزیع یافته بر نقوشی از هنر ایران و تحلیلشان به عنوان آثاری شخصگونه است. همچنین علاوه بر مصداق داشتن مفهوم جادوی تصویر در نقش های مورد نظر، آنها عاملان اجتماعی و نیز نمایه سرنمون هایی هستند که به این شکل، در ادوار و مکان های گوناگون گسترده شده اند.
