فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روغن سیاه دانه دارای خواص شناخته شده آنتی اکسیدانی، آنتی میکروبی، ضد درد، ضد التهاب و ضد سرطان می‌باشد. به دلیل حلالیت پایین در آب و دسترسی زیستی پایین آن، به منظور استفاده از این روغن در صنایع غذایی و نوشیدنی، سامانه‌های انتقال بر پایه نانوامولسیون پیشنهاد مناسبی می‌باشند. در این پژوهش، نانوامولسیون‌های حاوی روغن سیاه دانه با به کار گیری سورفاکتانت‌های غیر یونی مختلف(توئین 80 و توئین 40)، نسبت‌های مختلف سورفاکتانت به امولسیون(SER) و زمان‌های مختلف سونیکاسیون(5، 10 و 15 دقیقه) به روش فراصوت تهیه و آزمون‌های تعیین اندازه و توزیع اندازه قطرات و کدورت انجام گرفت. تجزیه واریانس داده‌های پراکنش نور لیزر، کمترین اندازه ذرات را مربوط به نمونه‌های تهیه شده با غلظت 2 و 4 درصد سورفاکتانت توئین 40 در مدت زمان سونیکاسیون 15 دقیقه‌ایی نشان داد. تصاویر میکروسکوپی نیز تأییدی بر نتایج به دست آمده از اندازه گیری اندازة قطره‌ها توسط دستگاه اندازه گیری ذرات در مقیاس نانو (کمتر از 100 نانومتر) بود. اثر دمای نگهداری بر پایداری فیزیکی نانوامولسیون‌های بهینه نشان داد که این نانوامولسیون‌ها در دمای پایین به خوبی پایدار بودند اما در دمای بالا به دلیل افزایش اندازه قطرات (بالاتر از 400 نانومتر) دچار ناپایداری شدند. همچنین مطالعات اکسایشی نانوامولسیون‌های منتخب در طول 60 روز نگهداری نشان داد عدد پراکسید و اندیس آنیزیدین طی دوره نگهداری به میزان کمی افزایش یافته که نشان دهنده حضور ترکیبات آنتی اکسیدانی موثر در عسل و خود روغن سیاه دانه می باشد که مانع از اکسایش شدید روغن طی دوره نگهداری می‌شوند. در این پژوهش نمونه نانوامولسیونی حاوی سورفاکتانت توئین 40 با SER 4 در طول 60 روز درصد قدرت آنتی اکسیدانی بالایی را (15/0 ± 3/2) از خود نشان داد.