تحلیلی تربیتی بر کنشگفتارهای ملکهی سبأ در قرآن
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی دانشکده الهیات و ادیان
doi
10.22034/iued.2020.240025چکیده
زبان قرآن به عنوان نوع خاصی از گفتار با نظام تربیتی اسلام مطابقت کامل دارد. تحلیل متن شناسانه قرآن، یکی از روشهای شناخت لایههای نهفته تربیتی آن به شمار میآید و میتواند راهبردهایی در جهت تربیت اجتماعی در یک جامعه دینی ارائه دهد. در این جستار با استفاده از دانش زبان شناسی و متمرکز بر نظریه کارگفتهای جان سرل (1969م.)، کنشگفتارهای ملکه سباء با توجه به بافت موقعیتی بازخوانی شده تا به روابط اجتماعی به عنوان یکی از ابعاد تربیت اجتماعی پرداخته شود. پژوهش حاضر در صدد است با روش توصیفی- تحلیلی، سازوکارهای تولید معنا در کنش گفتارهای ملکه سباء به عنوان یکی از بانوان برگزیده قرآنی را بررسی نماید. در این راستا، یافته ها بیانگر سبک ارتباطی شایستهی زنان در برقراری تعاملات اجتماعی است و به شاخص سازی تربیت اجتماعی زنان بر اساس قصص قرآنی میانجامد. در کنش گفتارهای ملکه سباء، اغلب کنش گفتارها از نوع اظهاری است و این به سبب قرارگرفتن ملکه در صحنه حیات اجتماعی و ضرورت تجلی حضور عفیفانه زن و خردمندی وی در جامعه است. کنش گفتار ترغیبی نیز با هدف بهرهگیری از عقل جمعی مورد استفاده قرار گرفته است.کنش گفتار عاطفی و اعلامی به نحو محدودی تنها در تعامل ملکه سباء با خداوند متعال و همچنین حضرت سلیمان(ع) در مقام پیام آور الهی مشاهده میشود.
