مطالعه تطبیقی نقشمایههای حوزه هلیلرود و حماسه گیلگمش
نویسندگان
1 تهران خیاان ستارخان خیابان شادمهر کوچه ابوترابی پلاک ۲۵ واحد ۲۰ طبقه چهارم شرقی
2 دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی
doi
چکیده
بررسی نقشمایههای آثار کلوریتی حوزه هلیلرود و مقایسه تطبیقی آنها با آثار هنری میانرودان، این حقیقت را روشن میسازد که تصاویر منقوش بر سطح این آثار سنگی، همچون پلی میان هنر و تمدن کهن ایران و هنر تمدنهای همجوار است که نشانه ارتباط فرهنگی این مناطق است. اسناد تاریخی و ادبی بینالنهرین در دورههای سومری و اکدی نیز، حاکی از ارتباطات تجاری، سیاسی و فرهنگی گسترده میان فرمانرواییهای بینالنهرین و حوزه جغرافیایی جنوبشرق ایران است. از سوی دیگر مشابهتهای شکلی و محتوایی حماسه گیلگمش با نقشمایههای حوزه هلیلرود، نشان از وجود اسطورهای مشابه گیلگمش در این حوزه فرهنگی دارد. بررسی و تحلیل مولفههای اساطیری مشترک میان این نقشمایهها و حماسه گیلگمش، بیانگر وجود باورهای اعتقادی مشابهی در حوزههای جغرافیایی یاد شده است. در این پژوهش، با شرحی مختصر از حماسه گیلگمش، ارتباط نقشمایههای تمدن جیرفت با روایت داستانی حماسه مذکور بررسی شده است. تحلیل معانی نمادین نقشمایهها نیز با یاری از نمادشناسی تطبیقی صورت گرفته است.