فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دیرینه‌ی بشر، تأمین رفاه افراد جامعه و رفع فقر بوده است. اما به دلایلی مانند اختناق و ستمگری‌های بی‌رحمانه‌ی ثروت‌اندوزان حاکم و بی‌عدالتی و جاه‌طلبی آنان هرگز محقق نمی‌شد. با ظهور اسلام این دغدغه جدّی‌تر شد. آیات و روایات بسیاری نیز مؤیِّد این ادعاست. پژوهش حاضر که با روش کتابخانه‌ای و رویکردی توصیفی-تحلیلی انجام شده، درصدد پاسخ به این سؤال است که امام علی(ع) در نهج‌البلاغه برای مقابله با فقر، چه گروه‌هایی را مورد خطاب قرارداده و ‌متناسب با هر گروهی، چه راهکارهای تربیتی برای برون‌رفت از فقر ارائه داده‌اند؟ نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که بیانات و اقدامات امام علی(ع) در این زمینه، غالباً ناظر بر روشی تربیتی و پویشی عمومی است که در صدد تربیتِ آحاد افراد جامعه و نهادینه کردن فرهنگِ نوع‌دوستی و مسئولیت‌پذیریِ اجتماعی برای مقابله با فقر می‌باشد که با تلاش اقشار ضعیف، مسئولیت‌پذیری و همیاری ثروتمندان و عدالت‌ حاکمان در قالب معیار های اخلاقی، انسان‌مداری و آخرت‌گرایی امکان‌پذیر خواهدبود. گرچه گروه‌هایِ‌ مورد خطاب امام(ع) در اجرای این امر تمام نوع بشر است؛ اما ایشان به طور اخص، «فقراء»، «قشر متمکن جامعه» و «مدیران حکومتی» را مخاطب قرار داده و برای هر کدام وظایف خاصی را مشخص کرده‌اند.