نثر فارسی و گفتمانهای معاصر؛ یک دورهبندی پیشنهادی برای نثر معاصر فارسی بر اساس تأثیرات تجدد
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی(سمت)، تهران، ایران
doi
10.22077/islah.2022.5266.1090چکیده
در این مقاله، به تحولات نثر فارسی در حدود یکصد سال اخیر پرداخته شده است. هدف اصلی ما در این مقاله، ارائۀ تاریخ مختصری از نثر معاصر فارسی، بر اساس مفهوم دورهبندی و بر اساس تأثیرات گفتمانهای معاصر، از آغاز تا دهۀ نود خورشیدی بوده است. در این مقاله، در دورهبندی ارائهشده از نثر معاصر فارسی، به تحولات نثر فارسی در پیوند با ساخت اجتماعی و بحرانهای آن توجه شده است. بر این اساس نشان دادهایم که آشنایی با مدرنیته و گفتمانهای مربوط به آن، زمینهساز تحولات عمده در نثر فارسی بوده است و پیوند این تحولات با تحولاتِ ساخت سیاسی و اجتماعی جامعۀ ایرانی به تشکیل دورههای مختلف (پنج دورۀ پیشنهادی) در تاریخ نثر فارسی انجامیده است. دورههایی که برای نثر فارسی در این دوره برشمردهایم عبارتاند از: دورۀ مشروطه، دورۀ پهلوی اول، دورۀ پهلوی دوم، دورۀ انقلاب اسلامی و از دهۀ هفتاد تا کنون.