بررسی نسبت میان «فلسفة تعلیم و تربیت» با تمدن نوین اسلامی‌ ‌و تبیین فلسفة تربیتی مطلوب بر اساس دیدگاه مقام معظم رهبری

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

ایجاد تمدن نوین اسلامی ‌‌به عنوان آرمان نظام جمهوری اسلامی، در سال‌های اخیر، در محافل علمی‌ جدی‌تر مورد توجه قرار گرفته است. ماهیت میان رشته‌ای «تمدن پژوهی» نیز ضرورت پرداختن به‌ این مقوله را  از ابعاد گوناگون،  تأکیدکرده است. مقام معظم رهبری، در راستای‌ ایجاد تمدن نوین اسلامی‌‌ بر مؤلفة «پرورش نیروی انسان کارآمد» تأکید نموده، نگاه اجتهادی و عالمانه به نظام تعلیم و تربیت رسمی ‌‌و تدوین فلسفة تربیتی مناسب را توصیه نموده‌اند. هدف از انجام‌ این پژوهش، اولاً، تبیین رابطه میان فلسفة تربیتی جامعه و تمدن‌سازی نوین اسلامی و ثانیاً، تبیین فلسفة تربیتی مطلوب با رویکرد تمدنی( بر اساس دیدگاه‌های مقام معظم رهبری)  است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی- استنتاجی است. ابتدا از طریق توجیه نقش نظام تربیتی در تأمین سرمایة انسانی لازم برای تمدن‌سازی، پرورش خصوصیات معنوی- اخلاقی لازم، نهادینه کردن سبک زندگی اسلامی، آماده‌سازی برای ورود به آموزش عالی و تولید علم و فناوری و پرورش نسل‌های بعدی نخبگان فکری جامعه (‌برای تولید و ارتقای فکری) که برای تمدن‌سازی لازمند، رابطة میان فلسفة تربیتی و تمدن‌سازی توجیه شد. سپس مؤلفه‌های چهارگانه فلسفة تربیتی مطلوب در قالب: اقدامات زمینه‌ساز، اهداف تربیت، رویکرد تربیتی و ابعاد تربیت تبیین گردید. بر اساس یافته‌ها، در راستای هدف کلی تربیت ( یعنی پرورش سرمایة انسانی تمدن اسلامی)، ده هدف واسطه‌ای در هشت بعد: معنوی، روانی- شخصیتی، اخلاقی، علمی، مدنی، فرهنگی- سیاسی، جسمی و حرفه‌ای- اقتصادی به دست آمد. در نهایت، رویکرد تربیتی مناسب، تحت عنوان «تربیت انسان مؤمن کارآمد» پیشنهاد گردید.