ارزیابی اثرات اجتماعی–محیطزیستی ایستگاه پردازش پسماند تر با بهرهگیری از ماتریسهای بازنمایی سیمپسون و ارزیابی سریع
نویسندگان
1 کارشناسارشد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزش، دانشکده محیطزیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران
4 دکترای، گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22111/jneh.2025.50905.2099چکیده
مدیریت پسماند ناشی از فعالیتهای انسانی و آثار اجتماعی-محیطزیستی آن، چالشی بوده که در سالهای اخیر در سراسر جهان موردتوجه قرار گرفته است. یکی از گزینههای پردازش پسماند تر، تولید کمپوست از آنها بوده که دارای پیامدهای مثبت و منفی اقتصادی، محیطزیستی و اجتماعی بوده است. هدف از این مطالعه تأثیرات اجتماعی و محیطزیستی ایستگاه کمپوست پهنه جهاد در منطقه 19 شهرداری تهران و اقدامات اصلاحی جهت تعدیل اثرات منفی آن با استفاده از از ماتریس ارزیابی اثرات سریع به همراه روش بازنمایی اثرات سیمپسون بوده است. بهمنظور جمعآوری اطلاعات، از ابزار مصاحبه، مطالعه اسنادی و بازدیدهای میدانی بهره گرفته شد. سپس اثرات اجتماعی و محیطزیستی شناساییشده با روش ماتریس بازنمایی سیمپسون بهصورت کیفی و با روش ماتریسی ارزیابی سریع بهصورت کمی بررسی شدند. نتایج ارزیابی دستهبندیها در اجزای فیزیکی-شیمیایی 293-، اجتماعی-فرهنگی 181، بیولوژیکی-اکولوژیکی 24- و اقتصادی و عملیاتی 200+ بهدست آمد. در بین دستهبندی تأثیرات ماتریس، مثبتترین پیامدها، تأثیرات اقتصادی-عملیاتی و منفیترین و مخربترین پیامدها، تأثیرات فیزیکی-شیمیایی بودند. بر اساس ماتریس ارزیابی سریع، امتیاز کلی ایستگاه 298- بهدست آمد. بر اساس نتایج ماتریس RIAM و دامنهیابی، تأثیرات منفی ایستگاه بر تأثیرات مثبت آن غالب است. به این معنی که وجود ایستگاه موردمطالعه با شرایط فعلی، دارای تأثیرات مخربی بر محیطزیست و اجتماع محلی بوده است. ایستگاه کمپوست به لحاظ محیطزیستی پایدار نبوده و در نهایت به مشکلات اجتماعی نیز خواهد انجامید. از اینرو، ادامه فعالیت ایستگاه موردمطالعه از نظر اجتماعی و محیط-زیستی غیرقابلقبول بوده و در آیندهای نهچندان دور آسیبهای محیطزیستی و اجتماعی مخربی در پی خواهد داشت. تغییر فرآیند تولید پسماند به فرایند هوادهی فعال با تعبیه فیلتر برای کاهش بیشتر بوی نامطبوع و انتقال ایستگاه از نقطه کنونی به نقطهای مناسب و با فاصله از مناطق مسکونی و کشاورزی پیشنهاد میگردد.
